10 ƯU TIÊN HƯỚNG TỚI KỶ NGUYÊN GIÀ HÓA KHỎE MẠNH 2020-2030

Chiến lược toàn cầu và kế hoạch hành động về già hóa và sức khỏe của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) được các nước thành viên thông qua năm 2016 cung cấp một khung chính sách nhằm đảm bảo sự ứng phó toàn cầu đối với già hóa dân số phù hợp với Chương trình nghị sự về phát triển. Chiến lược được xây dựng trên quan điểm của WHO về Già hóa khỏe mạnh dựa trên Báo cáo thế giới về già hoá và sức khoẻ năm 2015.

Không chỉ tập trung vào việc không có bệnh tật, Chiến lược xem xét Già hóa khỏe mạnh từ triển vọng của năng lực chức năng để người cao tuổi (NCT) có được và làm những gì họ đánh giá cao. Chiến lược này cam kết đưa ra những hành động cho từng lĩnh vực với bằng chứng mạnh, nhưng cũng chỉ ra những khoảng trống lớn trong hiểu biết và năng lực.

  1. Thành lập Diễn đàn đổi mới và thay đổi.

Đổi mới vấn đề Già hóa khỏe mạnh bằng việc kết nối mọi người và các ý tưởng từ khắp nơi trên thế giới. 

Diễn đàn gồm 3 thành tố:

  1. Thúc đẩy và hướng dẫn hành động
  • Các thảo luận xúc tiến sẽ thúc đẩy hành động tại địa phương trên các lĩnh vực ưu tiên khác và đáp ứng các ưu tiên tại địa phương nhằm tăng cường các hành động dựa trên bằng chứng.
  • Các đối thoại khu vực và chia sẻ kinh nghiệm sẽ tăng cường chia sẻ kinh ngiệm giữa các quốc gia và phổ biến nhanh các kết quả nghiên cứu. Nhóm chuyên gia về già hóa và sức khỏe từ các khu vực với kinh nghiệm và lĩnh vực chuyên môn sẽ đưa ra lời khuyên về các hành động cần để đạt được 10 ưu tiên và Thập kỷ già hóa khỏe mạnh.
  • “Mạng lưới thay đổi” của các bên tham gia chủ chốt sẽ được triệu tập để thúc đẩy các ưu tiên khác. Các cộng động này sẽ xây dựng quyền sở hữu hành động, tư vấn những hoạt động cụ thể, và đảm bảo điều phối các ứng phó đa lĩnh vực.
  1. Đánh giá và đổi mới
  • Một Trung tâm đánh giá toàn cầu về Già hóa khỏe mạnh sẽ được thiết lập nhằm: cung cấp hoặc hướng dẫn các chuyên gia được đào tạo về đánh giá dự án Già hóa khỏe mạnh; thúc đẩy, cùng mang lại và cung cấp tiếp cận đánh giá các can thiệp được thực hiện trong lĩnh vự già hóa; và tổng hợp các bằng chứng hữu ích cho các đối tác địa phương.
  •  “Vũ đài đổi mới già hóa” là một phần quan trọng của Diễn đàn. Vũ đài này sẽ kết nối những nhà cải cách từ khu vực công và tư để giải quyết những thách thức trong chính sách và thực hành quan trọng được xác định bởi Nhóm chuyên gia, Mạng lưới thay đổi và các thảo luận xúc tiến. Vũ đài cung cấp một cơ chế tăng cường các hình thức hợp tác mới và đổi mới, bao gồm những người hoạt động trong lĩnh vực y tế công phi truyền thống, đề cập những thách thức cấp bách nhất theo một khuôn khổ dựa trên bằng chứng.

Các quốc gia tiên phong: Một số quốc gia sẽ được hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu và phù hợp để xác định già hóa là một ưu tiên và tìm kiếm trợ giúp để thay đổi hệ thống y tế, các hệ thống và lĩnh vực khác hướng tới Già hóa khỏe mạnh. Theo dõi, đánh giá và nghiên cứu sẽ cho phép các quốc gia này chia sẻ kinh nghiệm và củng cố cơ sở bằng chứng toàn cầu hưởng ứng Kỷ nguyên già hóa khỏe mạnh.

  1. Kết nối những người tham gia chia sẻ thông tin
  •  Một diễn đàn thông tin ảo gọi là Thế giới thân thiện với tuổi, sẽ giúp kết nối các bên tham gia và hoạt động như một cổng thông tin hướng dẫn chính sách và tư vấn các vấn đề liên quan tới các ưu tiên. Thế giới thân thiện với tuổi sẽ thiết lập một cơ sở dữ liệu gồm các thực hành đổi mới, cập nhật các tiến bộ trong nghiên cứu, tổng hợp bằng chứng và kết quả đánh giá, và bổ sung các trang web của WHO thông qua trao đổi và kết nối giữa các đối tác qua hội thảo trên mạng, thảo luận trực tuyến, bản tin, thông tin cập nhật…
  •  Thành lập Diễn đàn toàn cầu về Già hóa khỏe mạnh nhằm tạo cơ hội cho các đối tác chủ chốt (chuyên gia kỹ thuật, tổ chức/cá nhân không thuộc nhà nước, các quốc gia thành viên và nhân viên WHO) gặp gỡ, chia sẻ cách làm và thành công từ 10 ưu tiên, các thực hành mới, và những hành động. Diễn đàn cũng cung cấp một không gian cụ thể để các quỹ phát triển gặp gỡ, điều phối, thúc đẩy đánh giá so sánh và chia sẻ các phát hiện. Một hội nghị toàn cầu sẽ được tổ chức 2 năm/lần như một cơ hội cho tất cả các bên quan tâm chia sẻ và học hỏi về các chiến lược và tiến triển của vấn đề Già hóa khỏe mạnh.

2. Ủng hộ các quốc gia lập kế hoạch và hành động

Các nước có được những kỹ năng và công cụ cần thiết để xây dựng chính sách giúp người dân sống thọ và khỏe mạnh. Ưu tiên này sẽ xây dựng năng lực về già hóa, đặc biệt xây dựng chính sách ở cấp quốc gia và đảm bảo sự gắn kết lớn hơn với các  cấp toàn cầu, khu vực, và quốc gia gồm các hành động:

Củng cố năng lực: Tạo các cơ hội đào tạo (trực tiếp, qua mạng) về Già hóa khỏe mạnh cho các nhà lập chính sách và đối tác như nhân viên WHO, các đơn vị về già hóa và sức khỏe thuộc Bộ Y tế và các bộ liên quan, và các tổ chức xã hội dân sự. Các đào tạo này sẽ giúp nâng cao nhận thức về sự cần thiết phải nhấn mạnh vào già hóa, giải thích khái niệm Già hóa khỏe mạnh; và cung cấp kiến thức, kỹ năng để xác định các cơ hội tăng cường Già hóa khỏe mạnh giữa các lĩnh vực.

  •  Xây dựng chính sách và chiến lược quốc gia: Các nước sẽ được hỗ trợ rà soát các chiến lược hiện hành liên quan tới già hóa, sức khỏe và thực hiện chiến lược; phối hợp các hoạt động vận động thu thập thông tin về già hóa; và soạn thảo/cập nhật và đánh giá các chiến lược quốc gia và thực hiện chiến lược. Việc tiếp cận liên ngành về già hóa ngoài hệ thống y tế gồm các lĩnh vực khác như lao động, học tập… là một hoạt động quan trọng. Những cơ hội khu vực và toàn cầu sẽ tạo điều kiện cho các quốc gia chia sẻ và học hỏi kinh nghiệm xây dựng chính sách. Bộ công cụ quốc gia về Già hóa khỏe mạnh sẽ hỗ trợ các nước tiến hành phân tích tình huống, xây dựng và theo dõi các chính sách và chiến lược có bằng chứng và đảm bảo khía cạnh đạo đức.

3. Thu thập thông tin toàn cầu tốt hơn về Già hóa khỏe mạnh

Ưu tiên này sẽ giúp có được một phương pháp đo lường, theo dõi và giám sát thống nhất về Già hóa khỏe mạnh ở mọi cấp (cá nhân, cộng đồng, thiết chế, và dân số), theo nhóm tuổi, quốc gia và thời gian.

  •  Phân tích các nguốn số liệu hiện hành nhằm xác định khoảng trống trong việc đo lường Già hóa khỏe mạnh và khuyến nghị khắc phục.
  •  Kết nối các điều tra hiện hành và thu thập số liệu dân số mới giúp các nước đánh giá và so sánh tình trạng sức khỏe, nhu cầu và nhu cầu chưa được đáp ứng của NCT. Điều này bao gồm hợp tác: tăng cường sự kết nối giữa các khảo sát hiện hành và thúc đẩy các điều chỉnh để có thể so sánh và đảm bảo phù hợp với Già hóa khỏe mạnh; xây dựng các phương pháp và công cụ để thu thập số liệu phù hợp và tin cậy, phân tích và diễn giải giữa các nước; thu thập số liệu chi tiết và có thể so sánh tại các nước tiên phong; khỏa sát nhỏ về các chỉ số cơ bản tại ít nhất 155 quốc gia thành viên bao gồm theo dõi tiến bộ đạt được so với các Mục tiêu tiêu phát triển bền vững; và hưỡng dẫn các quốc gia thành viên giám sát Già hóa khỏe mạnh.
  •  Lồng ghép số liệu mới hiện hành vào cơ sở dữ liệu của WHO, kết nối với người sử dụng thông qua Diễn đàn tạo sự đổi với và thay đổi và ra Báo cáo Tình trạng Già hóa khỏe mạnh năm 2020. Báo cáo này sẽ giúp lập các dự báo và là cơ sở đo lường những tiến triển trong Kỷ nguyên Già hóa khỏe mạnh và tăng cường trách nhiệm giải trình Chương trình nghị sự 2030 và các Mục tiêu phát triển bền vững.
  •  Hội nghị quốc tề về Nghiên cứu và giám sát Già hóa khỏe mạnh gồm các nhà nghiên cứu, người sử dụng số liệu nhằm đưa ra các kiến nghị về tiến bộ và lựa chọn các tiếp cận mới giám sát Già hóa khỏe mạnh.

4. Thúc đẩy nghiên cứu tập trung vào nhu cầu của NCT. Nâng cao kiến thức sẽ giúp xác định nhu cầu và nhu cầu chưa được đáp ứng của NCT và các can thiệp để cải thiện Già hóa khỏe mạnh.

  •  Tiến hành tham vấn toàn cầu (cả công chúng và chuyên gia) về các ưu tiên nghiên cứu và tổng hợp bằng chứng để xây dựng một Diễn đàn nghiên cứu toàn cầu về Già hoá khoẻ mạnh. Các cơ quan tài trợ quốc gia lớn sẽ cùng hợp tác hướng vào những khoảng trống cơ bản trong kiến thức và giảm thiểu sự trùng lặp. Nghiên cứu Già hoá khoẻ mạnh và Thách thức đổi mới sẽ được tài  trợ và triển khai trong Thập kỷ Già hoá khoẻ mạnh 2020-2030.
  •  Thiết lập Mạng lưới chuyển giao kiến thức về Già hoá khoẻ mạnh để xây dựng và phổ biến hướng dẫn nghiên cứu, hỗ trợ các nước tiên phong thành lập mạng lưới, kết nối quốc tế và đảm bảo ứng dụng nghiên cứu vào chính sách và thực tiễn.
  •  Tập trung nghiên cứu và tổng hợp bằng chứng vào các chủ đề chính như lạm dụng NCT, ngã, NCT trong các trường hợp khẩn thiết và thạm hoạ nhân đạo.

5. Cải cách hệ thống y tế đáp ứng nhu cầu của NCT: NCT sẽ được chăm sóc y tế khi cần. Hành động này sẽ được thực hiện:

Hành động này sẽ được thực thi:

  •  Ở cấp địa phương và cá nhân – cung cấp hướng dẫn và công cụ cho người chăm sóc sức khoẻ ban đầu về đánh giá toàn diện tình trạng sức khoẻ của NCT và cung cấp chăm sóc lồng ghép để NCT có thể duy trì, làm chậm/hoặc đảo ngược sự suy giảm năng lực thể chất và thần kinh của họ.
  •  Ở cấp hệ thống y tế - xây dựng hướng dẫn cho hệ thống y tế thiết lập, theo dõi và đánh giá các dịch vụ hỗ trợ chăm sóc y tế lồng ghép cho NCT.

Thành lập Hội nghị lâm sang của WHO về Già hoá khoẻ mạnh nhằm thúc đẩy nghiên cứu và thực hành lâm sàng thông qua chia sẻ và phân tích số liệu, hỗ trợ đánh giá thực hành lâm sàng và xây dựng năng lực cho các nhà chuyên môn về y tế và thầy thuốc về Già hoá khoẻ mạnh.

6. Đặt nền móng cho một hế thống chăm sóc dài hạn ở mỗi quốc gia. NCT và người chăm sóc được quan tâm và hỗ trợ khi cần để sống trong nhân phẩm và hưởng các quyền con người cơ bản.

Các lĩnh vực hoạt động chính:

  •  Tạo dựng hiểu biết và cam kết xây dựng hệ thống chăm sóc dài hạn thông qua đối thoại chính sách ở cấp quốc gia, khu vực và toàn cầu để tạo sự thay đổi.
  •  Mô tả hiện trạng cung cấp chăm sóc dài hạn tại các nước để thiết lập hành động và cơ sở về nhu cầu, nhu cầu chưa được đáp ứng, loại và chất lượng các dịch vụ hiện hành, tình trạng pháp lý, nguồn nhân lực và cơ chế tài chính.
  •  Cung cấp hướng dẫn, công cụ và hỗ trợ kỹ thuật cho các nước ở mọi cấp độ phát triển kinh tế-xã hội về xây dựng các hệ thống bền vững và công bằng nhằm đáp ứng các nhu cầu của NCT bị mất các chức năng cơ bản.

7. Đảm bảo nguồn lực cần thiết cho chăm sóc lồng ghép: Gồm những người có kỹ năng cung cấp các dịch vụ chăm sóc dài hạn và chất lượng cho NCT.

Hình thành một bộ công cụ phân tích thị trường lao động y tế và hỗ trợ tài chính để các nước xác định những thiếu hụt trong lực lượng lao động và xây dựng các chiến lược đáp ứng nhu cầu lao động của dân số cao tuổi.

  •  Tăng cường giáo dục và đào tạo năng lực thông qua các hướng dẫn về năng lực cơ bản, xây dựng và thử nghiệm các chương trình hỗ trợ và xây dựng kỹ năng cho người chăm sóc được trả lương và không được trả lương và hướng dẫn thích nghi và triển khai ở cấp cơ sở.
  • Củng cố năng lực và cơ chế quản trị - bao gồm chính sách, quy định, và tài chính – nhằm đảm bảo một lực lượng chăm sóc y tế và xã hội bền vững. Việc này bao gồm xây dựng các mô hình pháp lý hướng dẫn các điều kiện làm việc tốt cho người chăm sóc, cũng như xây dựng nguồn thông tin kết nối với Diễn đàn và được triển kkhai thông qua các hội nghị quốc tế/khu vực để chia sẻ kinh nghiệm và thực hành tốt.
  • Các dự án thí điểm: thể hiện cách thức các nhóm xã hội (như hội NCT) có thể được hỗ trợ đảm nhận việc chăm sóc; và gợi mở các nghề nghiệp mới liên quan đến những thay đổi nhân khẩu học và công nghệ và nhấn mạnh các cơ hội kinh tế liên quan của nền kinh tế chăm sóc.

8. Triển khai Chiến dịch toàn cầu chống lại đối xử không công bằng với NCT: Thay đổi tư duy, cảm nhận và hành động hướng tới tuổi và già hoá.

Những thành phần chính của chiến dịch:

  •  Có số liệu và bằng chứng để truyền thông hiệu quả và hành động cụ thể chống lại đối xử không công bằng với NCT.
  •  Liên minh toàn cầu hướng dẫn sự thay đổi xã hội và các hành động cụ thể.
  •  Diễn đàn truyền thông nhằm hỗ trợ chiến dịch truyền thông toàn cầu để điều chỉnh lại các quan niệm về già hoá và chống lại đối xử không công bằng với NCT.
  •  Hướng dẫn, hỗ trợ và đào tạo các nhà lập chính sách địa phương và quốc gia trong việc thay đổi chính sách y tế và xã hội.

9. Đầu tư vào Già hoá khoẻ mạnh. Hiểu biết tốt hơn về các chi phí và cơ hội của Già hoá khoẻ mạnh – khởi đầu của các ứng phó bền vững, công bằng và hiệu quả.

Ưu tiên này sẽ:

  •  Tóm tắt hiện trạng và đưa ra một căn cứ kinh tế chắc chắn về đầu tư phù hợp vào nhóm dân số cao tuổi. Điều này liên quan tới nhiều quốc gia với các mức thu nhập cao, trung bình, thấp và cần xem xét: đóng góp kinh tế của NCT; tác động kinh tế của suy giảm chức năng bên trong có thể ngăn chặn và chi phí của việc không hoạt động; lợi ích kinh tế có thể đạt được qua các can thiệp chăm sóc y tế và xã hội nhằm làm chậm lại sự suy giảm và các chi phí tương lai của các đầu tư này.
  •  Xác định các mô hình tài trợ các hệ thống chăm sóc dài hạn cho dân số cao tuổi, đặc biệt tại những nơi có ít nguồn lực và tóm tắt các điểm manh, điểm yếu.

10. Thiết lập Mạng lưới toàn cầu cho các thành phố và cộng đồng thân thiện với tuổi. Các thành phố và cộng đồng trên khắp thế giới tạo điều kiện để NCT làm những việc mà họ đánh giá cao. Một thành phố hay cộng đồng thân thiện với tuổi là nơi thích hợp với NCT bởi nó thúc đẩy Già hoá khỏe mạnh và phúc lợi cho cuộc sống. Kết nối với Diễn đàn đổi mới và thay đổi sẽ giúp mạng lưới tăng cường, kết nối và hỗ trợ các thành phố trên thế giới qua:

  •  Lập một cơ sở dữ liệu tương tác về các hoạt động thân thiện với tuổi. 
  •  Tăng cường khả năng của cơ sở thông qua Đào tạo trực tuyến với độ mở lớn (MOOC) về xây dựng và phát triển các môi trường thân thiện với tuổi.
  •  Hỗ trợ sử dụng nghiên cứu, số liệu và đánh giá với chi phí thấp để các thành phố và cộng đồng có cơ sở thực hiện.
  •  Tổ chức các hội nghị giới thiệu các cơ hội lập về thiết mạng lưới, trao đổi và học tập lẫn nhau
  •  Tập trung vào các ưu tiên cụ thể hay các dự án chính như dự án thành phố lớn

 

THU PHƯƠNG