TỔNG QUAN HIV/AID 2011-2017

Trong 5 năm (2011-2015), nhờ triển khai đồng bộ các hoạt động phòng chống HIV/AIDS, tình hình dịch HIV/AIDS đã được khống chế và từng bước đẩy lùi. Số trường hợp phát hiện mới HIV năm 2017 giảm 47% so với năm 2010 và giảm 70% so với năm phát hiện người nhiễm mới cao nhất năm 2007. Số bệnh nhân AIDS giảm 72% so với năm 2008, giảm 46% so với năm 2010. Số bệnh nhân tử vong giảm 77% so với năm báo cáo tử vong cao nhất năm 2008, giảm 49% so với năm 2010.

Trong 9 tháng đầu năm 2017, cả nước xét nghiệm phát hiện mới 6.883 trường hợp nhiễm HIV, số bệnh nhân chuyển sang giai đoạn AIDS là 3.484 người, số bệnh nhân tử vong 1.260 trường hợp. tháng đầu năm 2017, nữ chiếm 22%, nam chiếm 78%, lây truyền qua đường tình dục chiếm 58%, lây truyền qua đường máu chiếm 32%, mẹ truyền sang con chiếm 2,6%, và không rõ chiếm 8%. Tuy nhiên tỷ lệ nhiễm HIV trong các nhóm nguy cơ cao có xu hướng giảm mạnh, một số tỉnh vẫn ở mức cao (Điện Biên, Lai Châu, Quảng Ninh, Thái Nguyên, Hà Nội, Nam Định, TP Hồ Chí Minh, Vĩnh Long, Cần Thơ, Kiên Giang).

Tỷ lệ nhiễm HIV (%), 2011-2016

 

Năm

Nghiện chích ma túy

Phụ nữ bán dâm

Quan hệ tình dục đồng giới nam

2011

13,4

2,9

4,0

2012

11,6

2,3

2,3

2013

10,7

2,6

3,6

2014

10,5

2,5

6,7

2015

9,3

2,7

5,2

2016

            9,53

2,39

7,36

Nguồn: Bộ Y tế. Giám sát trọng điểm HIV.

Trong năm 2017, ước tính có 132.392.426 lượt truyền thông được triển khai trên toàn quốc, với gần 1.000 tin bài với các chủ đề khác nhau về HIV/AIDS đã được đăng tải; 53 tỉnh/thành phố được triển khai phân phát bơm kim tiêm, tiếp cận khoảng 126.000 người nghiện chích ma túy. Từ năm 2015 đến 2017, hoạt động phân phối bao cao su được triển khai tại 50 tỉnh/thành phố cho các nhóm nguy cơ cao từ 35.000 người lên 58.000 người nghiện chích ma túy, phụ nữ bán dâm 43.600 người xuống 28.300 người, 13.000 nam quan hệ tình dục đồng giới lên 27.000 người và 24.000 vợ, bạn tình của người nhiễm HIV xuống 13.300 người. Chương trình điều trị nghiện các chất thuốc phiện bằng thuốc thay thế (Methadone) được triển khai rộng từ 57 tỉnh thành (2015) sang 63 tỉnh thành, có 294 cơ sở điều trị Methadone, tính đến hết tháng 9 điều trị cho 52.818 bệnh nhân. 1.345 cơ sở y tế cung cấp dịch vụ tư vấn và xét nghiệm HIV, có 136 phòng xét nghiệm HIV được phép khẳng định các trường hợp dương tính tại 63 tỉnh/thành phố.

Công tác chăm sóc và điều trị ARV được triển khai tất cả 63 tỉnh/thành phố, với 401 phòng khám điều trị ngoại trú ARV, triển khai 562 tạm y tế, trong trại giam cấp phát thuốc điều trị ARV. Tính đến hết tháng 9 năm 2017, đã điều trị cho 122.439 bệnh nhân, tăng gần 6.000 bệnh nhân so với cuối năm 2016. Số phụ nữ mang thai được xét nghiệm trong 9 tháng đầu năm 2017 là 982.073 lượt người và phát hiện nhiễm HIV cho 832 phụ nữ mang thai, khoảng 53% phụ nữ mang thai nhiễm HIV được xét nghiệm trong thời kỳ mang thai, 47% phụ nữ mang thai phát hiện trong thời kỳ chuyển dạ.

Điều trị dự phòng HIV từ mẹ sang con được thực hiện cho 1.407 phụ nữ mang thai nhiễm HIV, trong số đó 844 phụ nữ mang thai nhiễm HIV được điều trị ARV trước khi có thai. Tổng số trẻ đẻ sống từ mẹ nhiễm HIV là 1.261 trẻ được tiếp tục điều trị dự phòng ARV. Trong số 808 trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV được làm xét nghiệm trong vòng 2 tháng sau sinh, có 15 trẻ được xét nghiệm HIV dương tính, tỷ lệ dương tính là 1,87%.

HIV hiện là vấn đề sức khỏe công cộng quan trọng, là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây gánh nặng bệnh tật ở Việt Nam. Số tích lũy HIV tiếp tục tăng cao, trên 200 nghìn người nhiễm HIV cần được chăm sóc, điều trị thường xuyên, liên tục, suốt đời. Mỗi năm vẫn có 10.000 người nhiễm mới HIV và 2,000-3,000 trường hợp tử vong do HIV/AIDS, gây tác động lớn về sức khỏe, kinh tế-xã hội. Hơn nữa, nhóm người có nguy cơ lây nhiễm HIV vẫn ở mức cao.

Công tác phòng chống HIV/AIDS tiếp tục thực hiện nhiệm vụ và giải pháp của Chiến lược quốc gia phòng, chống HIV/AIDS đảm bảo thực hiện mục tiêu khống chế tỷ lệ nhiễm HIV trong cộng đồng dân cứ dưới 0,3% hướng tới chấm dứt bệnh AIDS vào năm 2030, sử dụng bảo hiểm y tế cho người nhiễm HIV.

MINH CHÂU
Nguồn: Báo cáo công tác phòng, chống HIV/AIDS năm 2017