Cần nhiều chính sách giải quyết thực trạng mức sinh thấp tại TPHCM

02/12/2019 15:53 Số lượt xem: 108

  Nhằm giải quyết thực trạng mức sinh thấp tại TPHCM, ngày 26/11, Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ) tổ chức Hội thảo “Vấn đề mức sinh thấp tại TPHCM: Thực trạng, nguyên nhân và giải pháp” với nhiều chuyên gia, diễn giả trao đổi, chia sẻ về vấn đề này.

Nhiều nguyên nhân làm mức sinh tiếp tục giảm

Phó Giám đốc Sở Y tế TP Nguyễn Hữu Hưng cho biết, trong những năm gần đây mức sinh của TP khá thấp. Đây là vấn đề TP rất quan tâm và mong muốn có giải pháp hiệu quả để nâng mức sinh, ít nhất bằng mức sinh thay thế là 2,1. Phó Giám đốc Sở Y tế Nguyễn Hữu Hưng hi vọng thông qua hội thảo sẽ rút ra những cơ sở khoa học giúp TP và địa phương có những chính sách phù hợp để nâng mức sinh, góp phần vào sự phát triển của TP và đất nước.

Phát biểu đề dẫn tại hội thảo, Phó Chi cục trưởng phụ trách Chi cục DS-KKHGĐ Phạm Thị Mỹ Lệ cho biết thời gian qua, TPHCM đã có nhiều giải pháp thực hiện việc chuyển trọng tâm từ DS-KHHGĐ sang dân số và phát triển. Công tác dân số đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ trong giai đoạn 2015-2020. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, nhiều vấn đề dân số đang là thách thức lớn đối với sự phát triển bền vững của đất nước nói chung và TPHCM nói riêng. Cụ thể là quy mô dân số lớn, mật độ dân số cao và tiếp tục tăng; mức sinh hiện ở mức rất thấp; mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn có thể diễn ra; di cư vẫn diễn ra với cường độ cao; chưa có giải pháp đồng bộ phát huy lợi thế của thời kỳ cơ cấu dân số vàng và thích ứng với già hóa dân số. Trong đó vấn đề mức sinh thấp đóng vai trò rất quan trọng tác động đến các biến dân số khác theo chiều hướng không tích cực.

 

Theo kết quả thống kê sơ bộ từ cuộc Tổng Điều tra Dân số và Nhà ở, dân số TPHCM là 8.993.082 người, mật độ dân số 4.363 người/km2, cao nhất so với các tỉnh, thành trong cả nước. Hiện nay, tổng tỷ suất sinh của TPHCM năm 2018 là 1,33 con, hiện ở mức rất thấp so với mức sinh thay thế của cả nước là 2,10 con. Số liệu từ năm 2000 đến 2018 cho thấy, tổng tỷ suất sinh của TP liên tục giảm (từ 1,76 năm 2000 còn 1,33 ở năm 2018), xu hướng khôi phục theo hướng tăng rất ít, năm 2008 (1,63), năm 2013 (1,68).

Tại hội thảo, các diễn giả đưa ra nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan làm mức sinh sẽ tiếp tục giảm trên địa bàn TP. Đó là do áp lực cuộc sống và công việc, làm xuất hiện tình trạng xu hướng kết hôn muộn, sinh con muộn, sinh ít con và không muốn sinh con ngày càng gia tăng; việc nuôi dạy con cái hiện nay đòi hỏi nhiều chi phí. Bên cạnh đó, tốc độ đô thị hóa nhanh và phát triển kinh tế cũng dẫn đến áp lực cho các gia đình trong tìm kiếm việc làm, nhà ở, chi phí sinh hoạt; tình trạng phá thai, tỷ lệ vô sinh có xu hướng gia tăng…

Phó Giám đốc Sở Y tế TP Nguyễn Hữu Hưng phát biểu tại hội thảo.

Phó Giám đốc Sở Y tế TP Nguyễn Hữu Hưng phát biểu tại hội thảo.

Chính sách về bình đẳng giới và nữ quyền được ủng hộ

Để giải quyết tình trạng mức sinh thấp và nâng cao chất lượng dân số, Sở Y tế đã tham mưu UBND trình HĐND TP ban hành Nghị quyết về chính sách Dân số và Phát triển tại TPHCM giai đoạn 2021-2025, trong đó quy định một số chính sách cụ thể như: hỗ trợ miễn, giảm toàn bộ chi phí viện phí trong lần sinh con thứ hai đối với các trường hợp có hộ khẩu thường trú tại TP; cung cấp các gói ưu tiên hỗ trợ vay, mua hoặc thuê nhà xã hội đối với các cặp vợ chồng đã sinh đủ hai con, có hộ khẩu thường trú tại TP; miễn, giảm chi phí giáo dục cho trẻ dưới 10 tuổi; tăng cường truyền thông, vận động người dân TP thực hiện thông điệp “Mỗi gia đình nên sinh đủ hai con”.

Chia sẻ tại hội thảo, BS Trương Trọng Hoàng, Thạc sỹ Khoa học Xã hội Sức khỏe cho rằng, xã hội thay đổi dẫn đến nhiều tâm lý cụ thể là cảm xúc và nhận thức của người nữ và người nam khiến họ không muốn lập gia đình, không muốn sinh con và sinh con thứ hai. Các yếu tố tâm lý chủ yếu là các nỗi lo và nỗi sợ phần nhiều xuất phát từ những yếu tố khách quan, đòi hỏi phải có những hỗ trợ của xã hội như hỗ trợ về mặt tài chính và chế độ giảm giờ làm để có điều kiện nuôi con thứ hai; cơ sở nhà trẻ phải chăm sóc trẻ tốt để cha mẹ yên tâm làm việc. Cạnh đó, các cơ sở y tế phải thực hiện tốt việc hộ sinh, giảm đau, giảm biến chứng sau sinh cũng như hướng dẫn người mẹ phục hồi sức khỏe, vẻ đẹp. Nếu có những hỗ trợ trên, người nữ và người nam sẽ mạnh dạn hơn trong việc sinh con, nhờ đó phục hồi lại mức sinh của TP.

Lo lắng về điều kiện chăm sóc con cái là một trong các yếu tố tâm lý ảnh hưởng đến việc giảm sinh tại TP. (Ảnh minh họa)

Lo lắng về điều kiện chăm sóc con cái là một trong các yếu tố tâm lý ảnh hưởng đến việc giảm sinh tại TP. (Ảnh minh họa)

Liên quan đến mối quan hệ giữa bình đẳng giới và khuyến sinh, TS.BS Ngô Thị Thùy Dung cho rằng, vấn đề bình đẳng giới trong gia đình và công việc cũng có thể liên quan đến hành vi sinh sản. Theo đó, phụ nữ muốn các chính sách và quy định có thể hỗ trợ họ trong việc kết hợp cuộc sống gia đình - nội trợ - chăm sóc con - công việc. Nhu cầu hiện nay là cần tạo ra một cộng đồng mà trong đó nam không phải giúp đỡ mà là chia sẻ. Ở một số quốc gia, nhiều chính sách về bình đẳng giới và nữ quyền được ủng hộ và phát triển đã giúp tăng tỷ lệ sinh; hỗ trợ tài chính rộng rãi, lịch làm việc và nghỉ phép linh hoạt dành cho cha mẹ cũng được chứng minh là có hiệu quả.

Thạc sỹ Lương Quang Đảng, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức Cán bộ, Tổng Cục DS-KHHGĐ cũng lưu ý, hiện mức sinh chung trên thế giới tiếp tục giảm; tác động của mức sinh thấp ngày càng thể hiện rõ rệt trong vấn đề dân số già và di cư. Số lượng quốc gia, vùng lãnh thổ có chính sách can thiệp để tăng tỷ lệ phát triển dân số ngày càng tăng và tất cả các chính sách đều liên kết với nhau. Tuy nhiên, việc áp dụng các chính sách can thiệp hầu như không có kết quả tích cực hoặc thất bại. Chính vì vậy, khi đã đạt được mức sinh thay thế, các chính phủ rất cần và ngay lập tức linh hoạt về chính sách, biện pháp can thiệp nhằm ngăn chặn việc mức sinh rớt xuống thấp hoặc quá thấp, gây hệ lụy đến sự phát triển kinh tế - xã hội và sự phát triển bền vững của một quốc gia, dân tộc.

Nguồn: https://thanhuytphcm.vn