BÀI PHÁT BIỂU CỦA ÔNG OMER ERTUR,
ĐẠI DIỆN QUỸ DÂN SỐ LHQ TẠI VIỆT NAM - UNFPA

 Tại buổi họp báo công bố "Báo cáo tình trạng dân số thế giới 2003".

 


Tôi rất hân hạnh được giới thiệu với các quý vị “Báo cáo Tình trạng Dân số Thế giới 2003”*. “Báo cáo Tình trạng dân số Thế giới” của UNFPA được xuất bản từ năm 1978 đến nay. Mỗi năm, báo cáo này lại tập trung vào các vấn đề đang được quan tâm cũng như lo ngại về tương lai. Báo cáo năm nay có tên là "Làm cho con số một tỷ có ý nghĩa: Đầu tư vào sức khoẻ và quyền của vị thành niên". Vị thành niên cũng là trọng tâm của Ngày Dân số thế giới kỷ niệm vào tháng 7/2003, và điều đó không phải là vô cớ. Thế giới hiện đang có một thế hệ vị thành niên đông đảo nhất trong lịch sử từ trước tới nay.

Trước khi để các quý vị đặt câu hỏi, tôi xin trích dẫn một số phát biểu của Tiến sĩ Thoraya Obaid, Giám đốc điều hành Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA): "Báo cáo này là một hồi chương cảnh tỉnh. Đó là hồi chuông cảnh tỉnh người ta phải lắng nghe giới trẻ và thừa nhận các nhu cầu của họ. Đó là hồi chuông cảnh tỉnh người ta phải tăng cường đầu tư và phổ biến thông tin và dịch vụ cho thanh niên. Đó là hồi chuông cảnh tỉnh người ta phải hỗ trợ họ để họ có thể sống một cuộc sống lành mạnh, hữu ích và có ý nghĩa.

Số người trẻ tuổi hiện nay đông hơn bao giờ hết - cứ năm người trên trái đất thì lại có một vị thành niên ở độ tuổi 10 đến 19 - và họ đang phải đối mặt với những nguy cơ nghiêm trọng về sức khoẻ và tình trạng sung mãn của họ. Những nguy cơ này bao gồm HIV/AIDS và các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác, mang thai sớm, tảo hôn, và tình trạng phân biệt giới và bạo lực giới đang lan tràn. Và đói nghèo làm những nhân tố trên còn trầm trọng hơn. Hiện tại có 238 triệu thanh thiếu niên đang sống trong đói nghèo, với mức chưa đến một đô-la mỗi ngày.

Hiện nay, tỷ lệ dân số thế giới dưới 25 tuổi là 50% - một con số gây bàng hoàng. Thanh niên đang lớn lên trong một thế giới thay đổi chớp nhoáng. Nhiều em bị vây quanh bởi các hình ảnh tình dục công khai. Tuy nhiên, các em lại thiếu những thông tin cơ bản về lây truyền qua đường tình dục khác.

Báo cáo Tình trạng Dân số Thế giới 2003 nhấn mạnh rằng tất cả các khu vực trên thế giới đều đang có nhu cầu cấp thiết về giáo dục, thông tin và dịch vụ y tế, và tôi cũng xin nhấn mạnh rằng các nghiên cứu liên tục cho thấy rằng giáo dục tính dục không hề dẫn tới hành vi quan hệ tình dục bừa bãi. Ngược lại, nó hướng dẫn thanh niên hành động tích cực để tự bảo vệ, và thường định hướng cho thanh thiếu niên kiêng cữ hoặc trì hoãn lần quan hệ tình dục đầu tiên.

Chúng ta phải cùng nhau mở rộng các nỗ lực để vươn tới những thanh thiếu niên đang trong độ tuổi đến trường, những thanh thiếu niên sống trên đường phố, và những thanh niên bị bắt ở các vùng xung đột, nơi nguy cơ bạo lực tình dục và lây truyền HIV cao ở mức báo động. Chúng ta phải đối mặt với những thực tế đang tồn tại và tận dụng cơ hội do thế hệ thanh niên đông đảo nhất trong lịch sử đem tới".

Tại Hội nghị quốc tế Liên hợp quốc về Dân số và Phát triển tổ chức tại Cairo năm 1994, chính phủ của 180 nước - trong đó có Việt Nam - thừa nhận rằng các vấn đề sức khoẻ sinh sản của thanh niên đã bị thờ ơ nghiêm trọng. Các dự án và hoạt động nhằm cải tiến về giáo dục về giới tính, cung cấp các biện pháp tránh thai và các dịch vụ tư vấn dành cho giới trẻ lại thường chỉ dành cho những người đã lập gia đình. Đó là lý do tại sao kể từ Hội nghị Cairo đến nay, thanh thiếu niên luôn được đưa vào chương trình nghị sự.

Chương trình hành động của Hội nghị quốc tế Liên hợp quốc về Dân số và Phát triển thúc giục các chính phủ và các hệ thống y tế phải xây dựng và/hoặc mở rộng các chương trình để đáp ứng nhu cầu sức khoẻ sinh sản và sức khoẻ tình dục của vị thanh niên. Trong các chương trình dành cho thanh niên này, các quyền bảo đảm sự riêng tư và bí mật cần được tôn trọng, cũng như thái độ của nhân viên y tế không được hạn chế việc vi phạm tiếp cận thông tin và dịch vụ. Bất chấp những khuyến cáo do hội nghị tại Cairo năm 1994 đưa ra, báo cáo Tình trạng dân số thế giới mới xuất bản cho thấy sự thờ ở và dầu tư không thích đáng đối với các nhu cầu về sức khoẻ sinh sản và sức khoẻ tình dục của vị thanh niên vẫn còn là một vấn đề nan giải ở nhiều nước. Chính sự thờ ơ và đầu tư không thích đáng trong các hoạt động liên quan đến sức khoẻ sinh sản vị thành niên làm cho tình trạng đói nghèo và sự lây lan HIV/AIDS vẫn tiếp diễn dai dẳng. Một khi không đáp ứng đầy đủ sức khoẻ sinh sản và quyền sinh sản của vị thành niên, những khoản chi phí tổn lớn và hậu quả xã hội sẽ phát sinh.  Những nước nào ưu tiên đầu tư cho giáo dục và sức khoẻ, đều hưởng lợi nhờ mức sinh giảm và số dân trong độ tuổi lao động so với số người phụ thuộc tăng lên tạm thời, giúp thúc đẩy sự phát triển. Do đó, việc đầu tư cho sức khoẻ, hạnh phúc và đảm bảo sự tham gia của thế hệ trẻ lớn nhất thế giới sẽ mang lại lợi ích cho các thế hệ sau. Một tương lai tốt đẹp hơn cho thế hệ trẻ cũng là một tương lai tốt đẹp hơn cho tất cả mọi người.

* Hp báo được t chc ti Hà Ni ngày 22/12/2003.