BÁO CÁO HIỆN TRẠNG

MÔI TRƯỜNG QUỐC GIA NĂM 2005


Ngày 16/12/2005, tại Hà Nội, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tổ chức Lễ công bố Báo cáo Hiện trạng môi trường Quốc gia năm 2005. Tham dự buổi lễ có đại diện của Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Chính phủ, đại diện các Bộ ngành ở Trung ương, các Sở Tài nguyên và Môi trường của một số địa phương, các trường đại học, viện nghiên cứu, các tổ chức chính trị - xã hội, các cơ quan thông tấn báo chí và các tổ chức Quốc tế hoạt động trong lĩnh vực môi trường tại Việt Nam.

Hàng năm, thực thi Điều 37 Luật Bảo vệ môi trường 1993, Bộ Tài nguyên và Môi trường đều tiến hành xây dựng Báo cáo Hiện trạng môi trường trình Quốc hội. Với mục đích đánh giá tình trạng môi trường, cung cấp cơ sở thực tiễn để xem xét các tác động qua lại của phát triển kinh tế - xã hội và môi trường; kịp thời điều chỉnh kế hoạch phát triển hay bổ sung; tăng cường các giải pháp bảo vệ môi trường, đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước.

Năm 2005, Bộ Tài nguyên và Môi trường tiến hành xây dựng song song hai báo cáo: Báo cáo Tổng quan và Báo cáo chuyên đề về đa dạng sinh học. Báo cáo Hiện trạng môi trường Quốc gia năm 2005 được xây dựng trên cơ sở nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác bảo vệ môi trường và các khó khăn, thách thức trong thời điểm hiện nay, khi nước ta chuẩn bị thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2006 - 2010, trở thành thành viên chính thức của WTO.

Báo cáo tổng quan chủ yếu đề cập đến các vấn đề môi trường nổi bật của năm 2004 và đầu năm 2005, đồng thời đánh giá tình hình hoạt động bảo vệ môi trường trong thời gian qua và đề xuất một số biện pháp nhằm giải quyết các vấn đề môi trường. Báo cáo gồm 5 chương. Chương I đề cập đến các sức ép của quá trình phát triển kinh tế - xã hội lên môi trường; nhấn mạnh đến các lĩnh vực có ảnh hưởng nhiều đến thiên nhiên và môi trường. Chương II nêu tổng quan về hiện trạng môi trường nước ta, đề cập đến các thành phần môi trường: đất, nước, không khí và vấn đề chất thải rắn, đa dạng sinh học và thiên tai, sự cố môi trường. Trong đó, phần đa dạng sinh học được trình bày tóm tắt vì đã có báo cáo chuyên đề. Nội dung được lựa chọn trình bày trong Chương III là một số vấn đề bức xúc hiện nay: ô nhiễm môi trường nước 3 lưu vực sông: Cầu, Nhuệ - Đáy, Đồng Nai - Sài Gòn và ô nhiễm các làng nghề. Chương IV đánh giá tình hình hoạt động bảo vệ môi trường. Chương V đề xuất một số biện pháp đáp ứng nhằm giải quyết các vấn đề môi trường.

Báo cáo chuyên đề về đa dạng sinh học được xây dựng trên cơ sở nhận thức được vai trò to lớn của đa dạng sinh học cũng như ý thức được những mối đe dọa, những thách thức đang đặt ra cho công tác bảo tồn và phát triển đa dạng sinh học ở nước ta. Báo cáo gồm 4 phần, Phần I trình bày bức tranh toàn diện về đặc trưng của các bộ phận đa dạng sinh học: hệ sinh thái, loài sinh vật, nguồn gen sinh vật và tầm quan trọng của đa dạng sinh học. Phần II trình bày những tác động qua lại hai chiều giữa một bên là các hoạt động kinh tế - xã hội và các yếu tố tự nhiên với bên kia là đa dạng sinh học, làm rõ các tác động: các hoạt động kinh tế - xã hội có thể gây hại cho đa dạng sinh học nhưng cũng có nhiều tác động tích cực, giúp bảo vệ đa dạng sinh học và thúc đẩy sự phát triển của nó, ngược lại, chỉ có bảo vệ và phát triển tốt đa dạng sinh học mới có điều kiện đảm bảo phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Phần III trình bày tập trung 7 vấn đề bức xúc làm cơ sở cho các kiến nghị về những chủ trương và giải pháp cần thực hiện trong thời gian tới. Phần IV nêu lên những thách thức đang được đặt ra đối với bảo vệ và phát triển đa dạng sinh học. Từ đó nhận diện và xác định những hoạt động đã, đang và sẽ làm để đáp ứng và giải tỏa các thách thức.

Các báo cáo nói trên được xây dựng theo phương pháp phân tích mô hình: “Động lực (phát triển kinh tế - xã hội là nguyên nhân sâu xa của biến đổi môi trường) - áp lực (các nguồn thải trực tiếp gây ô nhiễm và suy thoái môi trường) - Hiện trạng (sự biến đổi chất lượng của các thành phần môi trường: đất, nước, không khí) - Tác động (tác động của ô nhiễm môi trường đối với sức khoẻ cộng đồng, các hệ sinh thái, kinh tế và xã hội) - Đáp ứng (các giải pháp bảo vệ môi trường). Đây là mô hình do Chương trình Môi trường Liên Hợp quốc đề xuất và được nhiều nước áp dụng để xây dựng các báo cáo môi trường.

Báo cáo được cập nhật các số liệu và thông tin có liên quan đến hết tháng 12 năm 2004, một số vấn đề có tính thời sự được cập nhật thông tin đến tháng 9 năm 2005.

Báo cáo sẽ là tài liệu rất hữu ích không chỉ cho các đại biểu Quốc hội mà còn cho những nhà quản lý, hoạch định chính sách, các nhà khoa học, nghiên cứu cũng như cho tất cả những ai quan tâm đến công tác bảo vệ môi trường ở Việt Nam.

Nguồn: Thông cáo báo chí

của Bộ Tài nguyên và Môi trường