THÁI ĐỘ ĐỐI VỚI LAO ĐỘNG, HỌC TẬP

CỦA HỌC SINH TRƯỜNG PTTH HẢI HẬU A

TỈNH NAM ĐỊNH

LÃ DUY TUẤN**

Trường PTTH Hải Hậu A là một trường trên địa bàn nông thôn. Trường thành lập năm 1960, từ nhiều năm nay đã có truyền thống dạy tốt, học tốt, 11 năm liền là lá cờ đầu toàn quốc về giáo dục. Hiện nay trường đã được công nhận là trường đạt chuẩn quốc gia. Đội ngũ giáo viên gồm 96 người, tổng số học sinh 2.500 em. Đa số học sinh là con em lao động thuần nông chăm học, chăm làm, thông minh, học giỏi. Nghiên cứu thái độ đối với lao động, học tập của học sinh trường THPT Hải Hậu A tỉnh Nam Định, chúng tôi hy vọng kết quả nghiên cứu sẽ là một tư liệu hữu ích cho các thầy cô giáo và các bậc cha mẹ trong công tác giáo dục thái độ đối với lao động, học tập cho học sinh, cho con em mình ở địa bàn nông thôn.

Nghiên cứu được tiến hành qua điều tra mẫu trên 450 học sinh ở cả 3 khối (mỗi khối 150 em) và tìm hiểu dưới các góc độ sau:


Có 56,73% số học sinh trả lời đã tập trung suy nghĩ cao độ, vận dụng mọi phương pháp để giải quyết. Điều này phản ánh các em có thái độ say mê khi tự học. Nguyên nhân là hàng năm thi đầu vào của nhà trường lấy điểm khá cao, thường từ 15-15,5 điểm cho 2 môn thi nên đã tuyển được học sinh có học lực khá giỏi. Học sinh giỏi thường bị hấp dẫn, lôi cuốn trước các vấn đề (bài toán) khó. Tìm hiểu về nhận thức, các em chấm 9,1/10 điểm cho điều kiện để trở thành một học sinh giỏi là “thích giải quyết các vấn đề khó”.

Có 46,43% số học sinh khi tự học ở nhà nếu gặp những vấn đề (bài toán) khó thường đến gặp thày cô, bạn bè nhờ gợi ý hoặc bỏ qua vì mất thời gian chứng tỏ các em chưa thực sự say mê đối với việc tự học để lĩnh hội kiến thức. Tìm nguyên nhân, chúng tôi thấy trong số 450 em được điều tra thì chỉ có  36 em bị học lực trung bình và yếu, các em thực sự chưa say mê trong học tập. Số học sinh này cần được thày cô và gia đình quan tâm sát sao hơn nữa.


 

Thái độ của học sinh đối với việc lĩnh hội kiến thức

 

Khi tự học ở nhà, gặp những vấn đề (bài toán) khó em thường

 giải quyết như thế nào?

Phương án trả lời

Tỷ lệ học sinh trả lời (%)

Tập trung suy nghĩ cao độ, vận dụng mọi phương pháp để giải quyết

56,73

Đến gặp thày cô, bạn bè nhờ gợi ý

30,24

Bỏ qua vì mất thời gian

16,19

 

 

 

Thái độ của học sinh đối với lao động, học tập ở trường

 

Tham gia các tiết học trên lớp

Phương án trả lời

Tỷ lệ học sinh trả lời (%)

Đầy đủ

96,72

Đôi khi vắng

3,28

Vắng thường xuyên

0

 

Như vậy, kết quả điều tra phản ánh, ý thức đi học đầy đủ, đúng giờ của học sinh là rất tốt. Thầy phó hiệu trưởng cho biết quy chế của nhà trường rất nghiêm túc và được thực hiện khoa học nên học sinh tuân thủ tốt. Đối với học sinh, việc đi học đúng giờ, đầy đủ đã trở thành một thói quen. Đây cũng là một kinh nghiệm trong công tác quản lý học sinh của nhà trường cần lưu tâm.


Thái độ của học sinh đối với việc xây dựng bài trên lớp

 

Em thích cách giảng bài nào của giáo viên

Phương án trả lời

Tỷ lệ học sinh trả lời (%)

Thường xuyên gọi học sinh xây dựng bài

89,6

Không gọi học sinh xây dựng bài

10,3

 

 

Có 89,6% số học sinh thích được giáo viên thường xuyên gọi xây dựng bài trên lớp chứng tỏ các em có thái độ tích cực trong giờ học, hăng hái phát biểu xây dựng bài. Học sinh tích cực xây dựng bài trong giờ học một phần là do giáo viên của trường có năng lực chuyên môn cao, nghiệp vụ sư phạm tốt, ngoài ra học sinh có sự chuẩn bị bài chu đáo ở nhà. Tìm hiểu nhận thức của học sinh về các điều kiện để trở thành học sinh giỏi, các em chấm 6,38/10 điểm cho điều kiện “được học giáo viên giỏi”, 6,42/10 cho điều kiện “tích cực xây dựng bài trên lớp”, 8,16/10 điểm cho điều kiện “tập trung nghe giảng”, điều này khẳng định tính tích cực chủ động của học sinh trong học tập là tốt.

Còn 10,3% số học sinh không thích giáo viên gọi mình xây dựng bài chứng tỏ các em không chủ động tham gia trong giờ học. Với số học sinh này thày cô nên đặt những câu hỏi vừa sức cho một số em có tính nhút nhát do nhận thức còn chậm, chưa có thói quen diễn đạt trước tập thể để rèn luyện cho các em lòng tự tin và tính mạnh dạn trước tập thể.


Thái độ của học sinh đối với việc tự học ở nhà

 

Em thường tự học ở nhà mấy giờ trong ngày?

Số giờ

1

2

3

4

5

6

7-8

Tỷ lệ học sinh trả lời (%)

4

12,6

22,66

26,66

23

6

5,33

 

 

 

 

 

 

 

 

Có 34,33% số học sinh chăm chỉ đối với việc tự học ở nhà, các em thường tự học từ 5-8 giời/ngày chứng tỏ ý thức tự học của các em rất cao. Nguyên nhân khách quan là do có sự quan tâm của bố mẹ, mặt khác khối lượng tri thức lớn ở phổ thông đòi hỏi các em phải đầu tư nhiều thời gian để tự học, ngoài ra còn do truyền thống hiếu học của gia đình các em. Nguyên nhân chủ quan thì tự học đã trở thành thói quen với các em, tìm hiểu về nhận thức, các em chấm 9,1/10 điểm cho điều kiện trở thành học sinh giỏi là “tự giác, chủ động đối với việc tự học”.

Một số học sinh đã có ý thức đối với việc tự học nhưng thực sự chưa có lòng say mê, hứng thú vì còn 49,32% số học sinh tự học 3-4 giờ/ngày. Tìm hiểu lý do thì 277/450 học sinh trả lời do các em còn phải lao động giúp bố mẹ công việc nhà nên chỉ còn chừng đó thời gian để tự học. Một số em nêu lý do là nhận thức nhanh không cần phải học nhiều, chỉ cần tự học ở nhà khoảng 3 giờ/ngày là đủ; một số lại phải học dưới sự giám sát của cha mẹ nên bắt buộc phải tự học từ 3-4 giờ/ngày.

Còn có 16,6% số học sinh chỉ học từ 1-2 giờ/ngày chứng tỏ các em rất thờ ơ, lơ là đối với việc tư học, có chăng tự học chỉ là đối phó với thày cô, cha mẹ và chính bản thân mình. Thày cô, gia đình cần có sự quan tâm và tạo điều kiện đúng mức với các em. Về chủ quan mà nói số học sinh này học dốt, ý thức kém, lười học, ham chơi.


Thói quen tự học theo thời gian biểu

 

Em đã có thói quen tự học theo thời gian biểu hay chưa?

Phương án trả lời

Tỷ lệ học sinh trả lời (%)

15,13

Chưa

16,2

Đôi khi

68,67

 

 

Có 15,13% số học sinh đã có thói quen tự học theo thời gian biểu do chính mình lập ra, chứng tỏ các em có ý thức cao đối với việc tự học ở nhà, đã có được tính nguyên tắc với chính bản thân mình trong học tập.

Còn có tới 68,67% số học sinh chưa có sự định hình ổn định về thói quen học tập theo thời gian biểu. Các em đã có ý thức đối với việc tự học ở nhà nhưng nỗ lực chưa cao nên đôi khi bị phá vỡ tính nguyên tắc phải học theo thời gian biểu. 70% số học sinh trả lời là do tính chất công việc vặt ở gia đình không ổn định về mặt thời gian đã phá vỡ thói quen học tập theo thời gian biểu ở các em. Với những học sinh này,cha mẹ cần tạo điều kiện tốt, bố trí giải quyết việc nhà hợp lý để không ảnh hưởng tới thời gian biểu học tập của các em.

Một số ít, 16,2% số học sinh chưa có thói quen học tập theo thời gian biểu nói lên rằng các em lười thực sự, ý thức học tập kém. Các bậc cha mẹ cần đặc biệt quan tâm đến các em, vì đây là nhóm nguy cơ có thể sa ngã vào các tệ nạn xã hội.

Ý thức của học sinh đối với việc tự học ở nhà

Em đã tạo cho mình một góc học tập đảm bảo tính hợp lý (yên tĩnh, thoải mái) đối với việc tự học ở nhà hay chưa?

Phương án trả lời

Tỷ lệ học sinh trả lời (%)

Rồi

77,9

Chưa

22,1

 

 

Như vậy 77,9% số học sinh trả lời đã có góc học tập ở nhà hợp lý chứng tỏ các em đã có thái độ tốt và có trách nhiệm đối với việc tự học ở nhà, cha mẹ có thể tạm yên tâm về việc học của con mình. Trong khi đó thì 22,1% số học sinh tỏ thái độ xem nhẹ việc tự học, chưa tự tạo cho mình góc học tập đảm bảo tính hợp lý đối với việc tự học. Đây chính là một dấu hiệu quan trọng giúp cho các cha mẹ nhận biết con mình đang chểnh mảng trong học tập, cần có biện pháp điều chỉnh kịp thời.

- Thái độ của học sinh đối với các môn học khác nhau:

Có rất nhiều học sinh của trường coi các môn như giáo dục công dân, kỹ thuật nông nghiệp,… là môn phụ. Các em quan niệm 2 môn học này là một trong số các môn học phụ, chỉ môn nào các em sẽ thi đại học mới coi là môn chính. Kết quả trên cho thấy có 61,2% số học sinh có thái độ coi thường hoặc xem nhẹ các môn học phụ. Đặc biệt có 10.34% số học sinh cho rằng việc phải học các môn phụ chỉ mất thời gian vô ích.

Thái độ của các em với các môn học phụ

Ý kiến của các em về sự cần thiết của việc học môn kỹ thuật, giáo dục công dân

Phương án trả lời

Tỷ lệ học sinh trả lời (%)

Quan trọng cần phải học

38,8

Không cần phải học

10,34

Học cũng được, không học cũng được

50,86

 

 

Nguyên nhân là do quan niệm sai lầm của một số bậc phụ huynh và giáo viên về tầm quan trọng các môn học là khác nhau đã tác động đến suy nghĩ của các em. Về chủ quan thì các em không nhận thức được mỗi môn học đều có vai trò, ý nghĩa tích cực của nó đối với sự phát triển toàn diện nhân cách của bản thân mình.

Thái độ của học sinh đối với tính nghiêm túc của các kỳ thi và kiểm tra

Việc giám thị xử lý đình chỉ làm bài đối với những học sinh quay cóp trong phòng thi

Phương án trả lời

Tỷ lệ học sinh trả lời (%)

Đúng quy chế

58,3

Quá nặng, chỉ nên trừ 20% số điểm

39,7

Không nên, có thể bỏ qua

2

 Như vậy có 58,3% số học sinh tỏ thái độ không bằng lòng với các trường hợp vi phạm trong thi cử, chứng tỏ là do nhà trường thực hiện tốt quy chế thi cử, các em có ý thức tốt, có thái độ nghiêm túc trong học tập, thi cử. Ngoài ra số học sinh này còn muốn chứng tỏ thực lực học tập của mình qua mỗi kỳ thi.

39,7% cho rằng xử lý như vậy là quá nặng, chỉ nên trừ 20% số điểm phản ánh rằng các em chưa thực sự nghiêm túc trong thi cử và chưa tỏ thái độ kiên quyết với các trường hợp mắc thái độ sai. Số các em này còn tỏ ra thương hại bạn khi bị xử lý.

Còn lại 2% số học sinh trả lời giám thị có thể bỏ qua, không nên đình chỉ thí sinh có hành vi quay cóp trong phòng thi điều này nói lên rằng chính các em chưa có thái độ nghiêm túc trong thi, kiểm tra. Với những học sinh này ý thức học tập còn kém, nỗ lực ý chí chưa cao.

Như vậy có thể nói thái độ học tập của học sinh trường THPT Hải Hậu A tỉnh Nam Định nhìn chung là tốt, các thầy cô giáo nên định hướng cho các em phát huy ưu điểm này trong học tập để không ngừng nâng cao hiệu qủa dạy và học của thày và trò nhà trường. Đồng thời chưa thực sự tích cực. Thái độ học tập tích cực của học sinh chính là yếu tố quyết định đến hiệu qủa, chất lượng trong công tác giáo dục và đào tạo của mọi cấp, ngành học. Qua các kết quả điều tra, nghiên cứu này, hy vọng các thày cô giáo, các bậc phụ huynh tham khảo để xem xét các dấu hiệu từ con em mình đã có thái độ học tập tốt hay chưa để có biện pháp điều chỉnh kịp thời, có phương pháp giáo dục hợp lý đảm bảo tính khoa học, tính giáo dục.<




* Trung tâm tư vấn dịch vụ dân số, gia đình và trẻ em tỉnh Nam Định