HỘI THẢO THÁCH THỨC VỀ GIÀ HOÁ DÂN SỐ Ở VIỆT NAM

Hội thảo “Thách thức về già hóa dân số ở Việt Nam”, do Tổng cục DS-KHHGĐ tổ chức diễn ra tại Hà Nội đúng thời điểm kỷ niệm Ngày Thế giới Người cao tuổi 1/10/2009.
TS. Nguyễn Bá Thuỷ, Thứ trưởng Bộ Y tế đã dự và chỉ đạo hội thảo. Trong phát biểu khai mạc, Thứ trưởng nhận định: “Trong khi ở hầu hết các nước trên thế giới, khi dân số già hóa thì nền kinh tế đã giàu có; còn ở Việt Nam dân số đã “già trước khi giàu”. Thực tế hiện nay, 73% người cao tuổi sống ở nông thôn và 21% trong số đó vẫn thuộc diện nghèo. Thứ trưởng cũng chỉ đạo đề nghị Tổng cục DS-KHHGĐ, Ban tổ chức Hội thảo tổng hợp đầy đủ, có báo cáo cụ thể kết quả cuộc hội thảo với lãnh đạo Bộ Y tế, trong đó cần làm rõ những đề xuất, kiến nghị với Bộ Y tế, với Chính phủ trong công tác hoạch định chính sách, đề xuất với các cấp có thẩm quyền những đề án, kế hoạch, hoạt động nhằm hoàn thiện các điều kiện pháp lý, tăng cường tuyên truyền vận động; phát triển mạng lưới dịch vụ đối với người cao tuổi (NCT), kể cả dịch vụ công, dịch vụ tư nhân và liên doanh... nhằm xây dựng một xã hội, cộng đồng thân thiện với NCT. Năm 2008 ở Việt Nam nhóm dân số từ 60 trở lên chiếm 10% tổng số dân, mức mà một quốc gia được coi là có dân số đang già hóa.
Đại biểu tham dự hội thảo được nghe nhiều báo cáo khoa học có giá trị như: Thực trạng và xu hướng già hoá dân số ở Việt Nam đến năm 2015; Xu hướng già hoá trên thế giới và những đặc trưng của NCT ở Việt Nam; Chính sách chăm sóc NCT thích ứng với thay đổi cơ cấu tuổi tại Việt Nam; Kết quả và những khó khăn hạn chế trong việc thực hiện chính sách, chế độ của nhà nước đối với người cao tuổi; Kết quả và một số kinh nghiệm trong việc chăm sóc, phát huy vài trò người cao tuổi của Hội NCT trong những năm qua; Già hoá dân số ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương và những vấn đề cần quan tâm; Thể dục, thể thao của NCT ở Việt Nam, thực trạng và giải pháp; Chăm sóc NCT ở một số nước trên thế giới, vấn đề đặt ra ở Việt Nam; Kết quả và quá trình hoạt động tại Trung tâm Chăm sóc NCT tại Từ Liêm, Hà Nội.
Các đại biểu từ các cơ quan Bộ, ban, ngành ở Trung ương và một số tỉnh, thành phố tham dự hội thảo đã thảo luận, phát biểu những ý kiến của mình về chủ đề hội thảo nói chung và các báo cáo nói riêng.
Nhìn chung, NCT có nhu cầu rất lớn về chăm sóc sức khỏe, đảm bảo về đời sống vật chất, tinh thần và đặc biệt là mong muốn được sống cùng con cháu. Thu nhập của NCT còn thấp: năm 2005, 74% NCT sống ở nông thôn, trong đó chỉ có 16–17% hưởng lương hưu, hơn 10% các cụ hưởng trợ cấp, khoảng 70% NCT sống bằng nguồn hỗ trợ của con cháu. Trong khi đó, ở nông thôn ruộng đất ít, năng suất lao động và thu nhập thấp, ít có tiết kiệm phòng ốm đau bất trắc khi tuổi già. Mặc dù Đảng, Nhà nước và xã hội có nhiều cố gắng, nhưng vẫn chưa có một môi trường phù hợp dành cho NCT, chưa hoàn thiện chính sách về việc chăm sóc và phát huy NCT, thậm chí còn thiếu và chưa đồng bộ những cơ chế khuyến khích NCT trong cộng đồng xã hội. Thực trạng này đang đặt ra một số thách thức trong việc phát huy, chăm sóc, cũng như đảm bảo an sinh xã hội đối với NCT như việc làm, lao động, chăm sóc y tế, dịch vụ phúc lợi xã hội, thương mại và tiết kiệm...
TS. Dương Quốc Trọng, Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ chủ trì hội thảo đã kết luận: Tỷ lệ NCT tăng lên chứng tỏ điều kiện chăm sóc sức khỏe NCT đã được nâng cao. Tuy nhiên, già hóa đến sớm so với dự báo đặt ra những thách thức, đòi hỏi cần có những chính sách và an sinh xã hội đồng bộ để NCT có cuộc sống thực sự ý nghĩa, phát huy được trí tuệ và sự đóng góp của họ đối với xã hội. Hội thảo lần này hướng tới việc nhìn nhận, đánh giá về thực trạng, chỉ ra những thách thức phải đối mặt với già hóa dân số, đồng thời đưa ra được đề xuất, kiến nghị, giải pháp cả về chính sách và biện pháp thực hiện cụ thể để có thể vừa phát huy một cách cao nhất vai trò, kinh nghiệm của NCT, vừa chăm sóc, hỗ trợ hiệu quả đối với NCT.
ANH DŨNG