VÌ SAO MỨC SINH TĂNG?

Đồng chí Nguyễn Duy Việt Phó Bí thư tỉnh Uỷ Thái Bình trả lời phỏng vấn của chuyên mục Dân số và Phát triển – Website Đảng Cộng sản Việt Nam về nguyên nhân mức sinh tăng, đặc biệt là sinh con thứ 3 trở lên.

 Phóng viên: Xin đồng chí cho biết nguyên nhân nào tác động tới mức sinh tăng trở lại của Thái Bình?

Đồng chí Nguyễn Duy Việt: Số sinh con thứ 3 trở lên tăng, nhưng vẫn giữ được mức sinh thay thế. Trong 10 năm trở lại đây, Thái Bình có trên 85% tổng số cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ thực hiện tốt kế hoạch hoá gia đình (tức là mỗi cặp vợ chồng chỉ sinh 1 đến 2 con). Trong đó, số sinh con thứ 3 trở lên chiếm 11 -13%. Riêng năm 2003, số sinh và số sinh con thứ 3 trở lên của Thái Bình đều tăng và tăng một cách đáng kể: Số sinh tăng 2.669 trường hợp, số sinh con thứ 3 trở lên tăng 536 trường hợp. Năm 2004, 8 tháng đầu năm giảm, nhưng số sinh con thứ 3 trở lên tiếp tục tăng 181 trường hợp, làm cho tỷ lệ con thứ 3 trở lên chiếm 15,07%, tăng 2,82 % so với cùng kỳ năm 2003.

Về chủ quan:

- Việc tổ chức tuyên truyền Pháp lệnh dân số và Nghị định 104 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Pháp lệnh dân số tuy đã thực hiện dưới nhiều hình thức và tương đối rộng rãi, nhưng nhiều người, trong đó có cán bộ, đảng viên vẫn hiểu không đầy đủ hoặc cố tình hiểu không đầy đủ về quyền và nghĩa vụ của cặp vợ chồng, cá nhân trong kế hoạch hoá gia đình.

- Tư tưởng trọng nam khinh nữ, tâm lý muốn có con trai, con gái và nguyện vọng có trên 2 con vẫn còn nặng nề trong một bộ phận dân cư.

- Nghị định 104 ban hành đã bãi bỏ Quyết định 162 HĐBT năm 1988 về chính sách dân số- kế hoạch hoá gia đình, nhưng chưa có quyết định mới thay thế. Theo đó Quyết định 84 ngày 20/3/1991 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Thái Bình về chính sách dân số cũng không còn hiệu lực thi hành. Các địa phương, cơ quan lúng túng khi xử lý các trường hợp vi phạm cụ thể (sinh con thứ 3 trở lên).

- Tuy nhiên, cũng phải kể đến sự lơi lỏng trong lãnh đạo chỉ đạo ở nơi này, nơi khác, ngành này, ngành khác đối với công tác dân số. Biểu hiện trong việc tổ chức học tập nghiên cứu quán triệt Pháp lệnh dân số và Nghị định 104 của Chính phủ. Nhiều cán bộ, đảng viên sinh con thứ 3 trở lên, nhưng cấp uỷ và chính quyền chần chừ trong việc xử lý, vẫn để giữ cương vị lãnh đạo nêu gương không tốt cho quần chúng. (mà thực ra vấn đề này cũng khó xử lý- Kể từ khi có pháp lệnh dân số).

- Chế độ khen thưởng thu hẹp lại, nguồn kinh phí cho khen thưởng trước đây hàng trăm triệu đồng/năm, nay giảm đáng kể, làm giảm động lực phấn đấu ở các địa phương.

Về khách quan:

- Năm Quý mùi theo quan niệm truyền thống là năm đẹp nhiều người chọn để sinh con.

- Số thanh niên nam, nữ sinh từ năm 1980 đến 1984 khoảng 40.000 - 50.000, đến tuổi kết hôn và sinh con đầu tiên, chưa phải thực hiện KHHGĐ.

- Việc chậm trễ hướng dẫn thực hiện Pháp lệnh dân số, nhất là điều 10 về quyền của cặp vợ chồng và cá nhân đã không hạn chế số sinh, dễ hiểu lầm là cho phép đẻ thoả mái. Dư luận này kéo dài không thể uốn nắn một sớm, một chiều.

- Các tai tệ nạn xã hội gia tăng, tai nạn thương tích và tử vong trẻ em cao làm cho nhiều gia đình muốn sinh con thêm để dự phòng.

Phóng viên: Theo đồng chí mức sinh và số sinh con thứ 3 có tiếp tục tăng?

Đồng chí Nguyễn Duy Việt: Thái Bình là tỉnh làm tốt công tác dân số liên tục trên 40 năm qua, kết quả của công tác dân số - kế hoạch hoá gia đình đã giảm được sức ép về quy mô dân số; cùng với phát triển kinh tế xã hội, mức sống của người dân đã được cải thiện.

Nhận thức của nhân dân về nhu cầu cuộc sống cao hơn, vì thế đa số gia đình không muốn sinh nhiều con để tập trung phát triển kinh tế và chăm lo cho con em học hành. Do đó mức sinh ở Thái Bình sẽ không bùng nổ trở lại một cách thường xuyên, hiện tại vẫn dưới mức sinh thay thế.

Do tư tưởng trọng nam khinh nữ, tâm lý phải có con trai, con gái và dự phòng; đồng thời do buông lỏng về chính sách dân số, kế hoạch hoá gia đình, khả năng số sinh con thứ 3 trở lên sẽ tăng, nhưng số lượng không lớn.

Thách thức của công tác dân số ở Thái Bình hiện nay là nhận thức của một bộ phận dân cư chưa thực sự chuyển biến chỉ chờ có cơ hội là sẽ sinh thêm làm cho kết quả thất thường năm tăng, năm giảm. Vì vậy, vấn đề trọng tâm trong dân số Thái Bình là ổn định mức sinh thay thế để ổn định quy mô dân số.

Phóng viên: Tỉnh có giải pháp gì để ổn định mức sinh trong thời gian tới ?

Đồng chí Nguyễn Duy Việt: Tỉnh ủy đã chỉ đạo cho các ngành liên quan tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục cả chiều rộng và chiều sâu bằng các loại hình, các lực lượng như một sự nhắc nhở thường xuyên, làm chuyển biến tư tưởng lạc hậu "trọng nam, khinh nữ", " có nam - có nữ - có dự phòng ", đặc biệt là làm cho mọi người, nhất là những người trong độ tuổi sinh đẻ hiểu rõ ý nghĩa và tầm quan trọng trong hạnh phúc gia đình là "đẻ ít con, mạnh khoẻ, hạnh phúc".

- Chỉ đạo việc đưa công tác dân số vào kế hoạch hoạt động và coi đó là chỉ tiêu xét thi đua khen thưởng, xét các danh hiệu hàng năm.

- Tỉnh uỷ sẽ có quy định xử lý đảng viên sinh con thứ 3 trở lên.

- Tiếp tục đưa chính sách dân số vào hương ước, quy ước thôn làng.

- Khi Nhà nước có Nghị định hướng dẫn xử lý vi phạm chính sách dân số, tỉnh sẽ cụ thể hoá bằng các quy định cụ thể.

- ổn định bộ máy và đội ngũ cán bộ làm công tác dân số gia đình trẻ em hiện có để yên tâm làm việc./.

 Thực hiện

Phạm Hồng Long