HỘI  THẢO KHU VỰC LẦN THỨ 4- DỰ ÁN ASEAN

VỀ CHĂM SÓC VÀ PHÁT TRIỂN TRẺ THƠ, GIAI ĐOẠN II

 


Dự án ASEAN về Chăm sóc và phát triển trẻ thơ đã được thực hiện qua hai giai đoạn bao gồm Hội nghị cấp chuyên viên năm 1999 và các hội thảo khu vực được tổ chức trên cơ sở tự nguyện đăng cai của các quốc gia thành viên ASEAN. Cho đến nay, ba hội thảo khu vực đã được tổ chức tại Philíppin, Tháilan và Inđônêxia vào các năm 2002, 2003, 2004. Hội thảo khu vực lần thứ 4 thuộc dự án ASEAN về chăm sóc và phát triển trẻ thơ được tổ chức tại Hà nội trong 3 ngày 19-21/10/2005 với chủ đề Cơ hội chăm sóc toàn diện và phát triển cho mọi trẻ thơ. Ủy ban Dân số, gia đình và trẻ em Việt Nam đã phối hợp với Ban thư ký ASEAN và UNICEF tổ chức hội thảo, New Zealand hỗ trợ tài chính. Mục tiêu của Hội thảo là:

Đánh giá hiệu quả của các Hội thảo trước, những tác động trước mắt và lâu dài của dự án.

Xác định các hoạt động ưu tiên trong hợp tác tiếp theo của khu vực về chăm sóc và phát triển trẻ thơ.

Trên cơ sở các hoạt động ưu tiên, khuyến nghị chiến lược ưu tiên và thực hiện chăm sóc và phát triển trẻ thơ.

Thảo luận về những cơ hội hợp tác/mạng thông tin trong tương lai giữa các quốc gia thành viên ASEAN cũng như với các đối tác của ASEAN quan tâm đến lĩnh vực này, các tổ chức quốc tế và khu vực.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, lãnh đạo Uỷ ban DSGĐ&TE đã đánh giá cao sáng kiến của dự án này, tạo điều kiện để các cán bộ đang hoạt động trong lĩnh vực chăm sóc và phát triển trẻ thơ trong khu vực cùng nhau trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm cũng như giúp nhau làm tốt hơn công tác này vì trẻ em. Trong 5 năm qua, công tác chăm sóc và giáo dục mầm non của Việt Nam đã được cải thiện đáng kể, ví dụ như trẻ em suy dinh dưỡng đã giảm một nửa trong vòng 20 năm qua, giảm nhanh nhất so với các nước trên thế giới. Tỷ lệ trẻ em 3-5 tuổi đi học mẫu giáo của Việt Nam cao, tăng từ 40% năm 1996 lên 60% năm 2002/2003. Trong 10 năm (1993-2003) tỷ lệ tử vong trẻ em dưới 1 tuổi đã giảm nhanh từ 44,2%o xuống còn 21,0%o và tỷ lệ tử vong trẻ em dưới 5 tuổi đã giảm từ 55,4 %o xuống còn 32,8%o. Chính phủ đã thực hiện chính sách khám chữa bệnh miễn phí cho trẻ em dưới 6 tuổi. Tuy nhiên, vẫn còn có những thách thức mà Việt Nam đang phải đối mặt, đó là khoảng cách giàu nghèo trong trẻ em đang ngày một dãn rộng. Khu vực tư nhân đang ngày càng giữ vị trí quan trọng trong chăm sóc trẻ nhỏ, nhất là trẻ em con các gia đình nghèo song ở nhiều nơi dịch vụ này cũng không có hoặc có nhưng chất lượng kém. Nhận thức của các nhà lãnh đạo và cộng đồng về tầm quan trọng đặc biệt của việc lồng ghép các hỗ trợ phát triển cho trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ nhỏ của các gia đình nghèo nhằm mục tiêu xóa đói giảm nghèo và tạo cơ hội bình đẳng cho mọi trẻ em còn hạn chế. Công tác giáo dục cha mẹ còn hạn chế và vai trò của các cô giáo mẫu giáo, nhân viên y tế trong việc hướng dẫn/ tư vấn cha mẹ còn yếu trong khi hầu hết trẻ em dưới 3 tuổi được chăm sóc tại nhà. Trong bối cảnh đó, Việt Nam mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ và hợp tác từ các nước ASEAN và cộng đồng quốc tế trong công tác chăm sóc và phát triển trẻ thơ cũng như các vấn đề ưu tiên khác liên quan đến trẻ em.

Các báo cáo quốc gia cho thấy: Đã có những tiến bộ đáng kể hướng tới các cách tiếp cận lồng ghép trong chăm sóc và phát triển trẻ thơ, chủ yếu thông qua xây dựng luật và chương trình hành động vì trẻ em, lồng ghép những ưu tiên về chăm sóc và phát triển trẻ thơ trong kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và thành lập các ủy ban liên ngành cấp quốc gia, có sự tham gia của các tổ chức phi chính phủ và các tổ chức quốc tế liên quan. Những can thiệp bằng chính sách trực tiếp và gián tiếp đã thúc đẩy việc tiếp cận tốt hơn các dịch vụ y tế và giáo dục. Các công cụ giám sát và bảng kiểm về chăm sóc và phát triển trẻ thơ đã giúp Chính phủ của các quốc gia thành viên giám sát những tiến bộ đạt được, có tham vấn ý kiến của chính quyền các địa phương và cộng đồng. Việc không ngừng phân cấp quản lý và thực hiện các chính sách chăm sóc và phát triển trẻ thơ ở nhiều nước đã góp phần tăng cường năng lực cho các nhà lãnh đạo địa phương và cộng đồng. Nhiều quốc gia thành viên ASEAN đã nhấn mạnh vai trò tiên phong của Chính phủ trong tuyên truyền vận động và huy động xã hội tham gia công tác chăm sóc và phát triển trẻ thơ, đặc biệt là kết hợp liên ngành, hỗ trợ các gia đình có thu nhập thấp và những vùng khó khăn, vùng sâu vùng xa. Quan hệ hợp tác giữa các nhà cung cấp dịch vụ tư nhân cũng đã được thiết lập ở nhiều quốc gia thành viên. Những kênh tuyên truyền vận động và huy động xã hội chính là trung tâm chăm sóc trẻ em (bảo gồm cả nhà trẻ và trường mẫu giáo), các khóa tập huấn cho các bậc cha mẹ và hệ thống thông tin đại chúng. Nhiều chính sách quốc gia về chăm sóc và phát triển trẻ thơ đã tạo khung pháp lý để huy động sự tham gia của xã hội. Tuy nhiên, các nước thành viên ASEAN đã nêu bật lên được những thách thức đã và đang phải đối mặt là công tác điều phối và sự phối hợp giữa các bộ ngành và các nhà tài trợ, nhất là việc hài hòa các kế hoạch và mục tiêu dài hạn của địa phương, quốc gia với những cam kết khu vực và quốc tế, huy động nguồn lực, khả năng tiếp cận dịch vụ/và nhận thức về giáo dục mầm non ở những vùng sâu, vùng xa, thiếu tài liệu, giáo trình đặc biệt là tài liệu hướng dẫn các bậc cha mẹ. Một thách thức khác là dân chúng cần hiểu biết nhiều hơn về những chính sách chăm sóc và phát triển trẻ thơ cũng như những chính sách khác dành cho trẻ em.

Đại diện của UNICEF, Ông Cliff Meyers, cố vấn khu vực về giáo dục (UNICEF khu vực Đông Á -Thái Bình Dương) đã trình bày về định hướng của UNICEF về công tác chăm sóc và phát triển trẻ thơ. Ông khẳng định UNICEF sẽ tiếp tục thực hiện cam kết của mình hỗ trợ các quốc gia trong khu vực giải quyết các vấn đề ưu tiên và lồng ghép trong các chương trình, chính sách hiện có về chăm sóc và phát triển trẻ thơ. Ông cũng thông báo những lĩnh vực UNICEF sẽ tiếp tục hợp tác với ASEAN về chăm sóc và phát triển trẻ thơ trong tương lai.

Các vấn đề ưu tiên trong tương lai

Để xác định các hoạt động ưu tiên trong hợp tác khu vực về chăm sóc và phát triển trẻ thơ, cố vấn khu vực cũng đã làm rõ những vấn đề chung được nhiều quốc gia thành viên cùng chia sẻ. Những vấn đề này là cơ sở để thiết lập các hoạt động tiếp nối của khu vực và lồng ghép vào Chương trình Công tác Phúc lợi xã hội, Gia đình và Dân số.

Các Đoàn quốc gia thành viên đã thảo luận để lựa chọn những vấn đề ưu tiên có thể thực hiện tiến tới chương trình hợp tác khu vực chặt chẽ hơn trong lĩnh vực chăm sóc và phát triển trẻ thơ giải quyết các nhóm vấn đề về (a) Giám sát, cấp giấy phép và các tiêu chuẩn; (b) Chương trình học; (c) Nâng cao năng lực và tiêu chuẩn tuyển chọn.

Chiến lược chăm sóc và phát triển trẻ thơ của khu vực

Hội nghị đã thảo luận và thống nhất các vấn đề ưu tiên mang tính chiến lược  nhằm lồng ghép chương trình hợp tác khu vực tiếp theo với Chương trình công tác về phúc lợi xã hội, gia đình và dân số của ASEAN:

Tiếp tục giải quyết các vấn đề ưu tiên đã được xác định gồm (i) giám sát, cấp phép và các tiêu chuẩn tối thiểu, (ii) chương trình học, (iii) nâng cao năng lực và các tiêu chuẩn tuyển chọn trong phạm vi có hiệu lực của cơ chế Hội nghị chuyên viên cấp cao về phúc lợi xã hội và phát triển;

Xây dựng danh sách cập nhật các chuyên gia và các cơ sở đào tạo nguồn lực;

Khuyến nghị với Hội nghị chuyên viên cấp cao về phúc lợi xã hội và phát triển của ASEAN việc thành lập Ban công tác chăm sóc và phát triển trẻ thơ ASEAN, duy trì đà tăng trưởng trong chia sẻ, trao đổi và mạng lưới thông tin hiện có; và

Khuyến khích các quốc gia thành viên xây dựng đề xuất dự án để thực hiện, giải quyết những khuyến nghị đã đưa ra cho hoạt động tiếp nối của khu vực về công tác chăm sóc và phát triển trẻ thơ và đề nghị Ban thư ký ASEAN hỗ trợ trong việc gắn các vấn đề ưu tiên của khu vực vào các chương trình của các đối tác quan tâm như UNICEF, các đối tác tham gia đối thoại cùng ASEAN và các đối tác phát triển khác để có được những hỗ trợ kỹ thuật và tài chính.

Hội nghị đã xem xét và thông qua báo cáo tóm tắt của Hội thảo khu vực lần thứ 4 và thống nhất trình các khuyến nghị về hoạt động tiếp theo lên Hội nghị chuyên viên cấp cao về phúc lợi xã hội và phát triển sẽ diễn ra vào thời gian tới.<

NGUYỄN THÚY HẰNG