CÁC TỔ CHỨC LIÊN HỢP QUỐC KÊU GỌI CẦN LỒNG GHÉP

 CÁC DỊCH VỤ Y TẾ ĐỂ NGĂN CHẶN LÂY TRUYỀN HIV

 


Năm 2005, ở khu vực châu Á và Thái Bình Dương, ước tính có 930.000 trường hợp nhiễm mới HIV, các tổ chức Liên Hợp quốc kêu gọi cần nỗ lực để ngăn chặn ngay sự lây lan virút và giảm tử vong bằng cách lồng ghép tốt hơn giữa chăm sóc, điều trị và phòng chống HIV với các dịch vụ sức khoẻ bà mẹ và trẻ sơ sinh.

Lời kêu gọi tăng cường lồng ghép các dịch vụ sức khoẻ quan trọng này diễn ra tại buổi khai mạc Diễn đàn châu Á-Thái Bình Dương, hội nghị của các viên chức ngành y tế, Chính phủ, những người nhiễm HIV và các nhóm xã hội dân sự đến từ 22 quốc gia trong khu vực.

Với 60% dân số thế giới sống trong khu vực này, nhiều quốc gia trong khu vực có tỷ lệ dân số độ tuổi 15 - 25 ở mức cao, việc cấp bách là cần phải tăng cường phòng chống, điều trị và chăm sóc HIV và cung cấp các dịch vụ sức khoẻ sinh sản tốt hơn. Do những dịch vụ  sức khoẻ bà mẹ và trẻ em không thích hợp, nhiều nước báo cáo có tỷ lệ tử vong bà mẹ và trẻ em ở mức cao, đặc biệt trong  tháng đầu cuộc đời trẻ sơ sinh.

Là một phần của Các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ, các chính phủ đã thống nhất cần giảm tỷ lệ tử vong mẹ, giải quyết vấn đề tử vong trẻ em và trẻ sơ sinh, và phòng chống lây truyền rộng đại dịch HIV/AIDS. Trong tháng 10/2006, Đại hội đồng Liên Hợp quốc đưa ra một mục tiêu mới về tiếp cận rộng rãi dịch vụ sức khoẻ sinh sản vào năm 2015.

Tuy nhiên ở nhiều quốc gia, ngân sách cho y tế công cộng vẫn còn thấp, tiếp cận dịch vụ y tế, đặc biệt ở những vùng nông thôn vẫn còn chưa nhiều và sự phân biệt đối xử và bất bình đẳng giới khắp nơi tiếp tục cản trở đối với việc chăm sóc, điều trị và phòng chống HIV và tiếp cận các dịch vụ sức khoẻ bà mẹ và trẻ em.

Tổ chức Y tế thế giới cho biết ở nhiều quốc gia, tăng cường phòng chống lây truyền HIV từ mẹ sang con và tăng cường tiếp cận điều trị HIV đang được triển khai. Tuy nhiên, những nỗ lực này chỉ có thể thành công nếu các hệ thống chăm sóc sức khoẻ ban đầu được tăng cường, đặc biệt bằng cách dịch vụ mở rộng và chuyển tuyến cho những đối tượng có nhu cầu cấp bách nhất.

Mặc dù các hình thức lây truyền HIV rất khác nhau giữa và trong các quốc gia trong khu vực, truyền nhiễm dịch bệnh đang lan nhanh đối với những đối tượng có hành vi nguy cơ cao, họ thường là người nghèo và bị gạt ra ngoài lề xã hội. Phụ nữ dễ bị tổn thương hơn. Giữa năm 2001 và 2004, ước tính số phụ nữ có HIV dương tính trong vùng tăng 16% (lên đến 2 triệu người). Con số này tăng nhanh hơn mức trung bình của thế giới (ở mức 8%). Trong nhiều trường hợp, những phụ nữ trẻ bị nhiễm HIV do quan hệ tình dục cưỡng ép, lợi dụng hay bạo lực.

Tiến sỹ Chaiyos Kunanusont, nhà tư vấn khu vực về HIV/AIDS của Quỹ Dân số Liên Hợp quốc cho biết Lồng ghép những nỗ lực phòng chống HIV với chăm sóc sức khoẻ sinh sản có thể tăng cường và củng cố việc tiếp cận cho cả hai. Hàng triệu phụ nữ, không biết tình trạng HIV của bản thân, không được đáp ứng nhu cầu tránh thai hiệu quả. Các dịch vụ lồng ghép sẽ giúp họ tự bảo vệ và giảm lây nhiễm HIV sang con.

Con số những trường hợp nhiễm mới HIV là trẻ em và những người trẻ tuổi đang tăng. Năm 2005, ở khu vực Châu Á và Thái Bình Dương, ước tính có 411.000 trẻ em bị HIV, riêng trong năm 2005 có 82.000 em bị nhiễm. Khoảng 90% trong số những trẻ bị nhiễm là do truyền từ mẹ sang con.

Ông Richard Bridle, phó giám đốc UNICEF ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương cho biết “Nhiều nước ở châu Á - Thái Bình Dương đã ban hành hướng dẫn quốc gia về phòng chống lây truyền HIV từ cha mẹ sang con. Nhiều nước đã đào tạo cán bộ y tế và giới thiệu cách điều trị. Thách thức là làm thế nào chúng ta có thể liên kết tốt hơn những nỗ lực này để phòng chống bệnh và tăng cường dinh dưỡng để cung cấp gói dịch vụ cho mẹ và con”.

Tại cuộc hội thảo, do WHO, UNICEF, UNFPA và chương trình Liên Hợp quốc về HIV/AIDS cùng tổ chức, các đại biểu mong muốn thống nhất khung các hoạt động để lồng ghép tốt hơn giữa sức khoẻ bà mẹ và trẻ em, kế hoạch hoá gia đình, sức khoẻ tình dục với tư vấn và kiểm tra các bệnh lây truyền qua đường tình dục và HIV. Các đại biểu cũng ủng hộ việc xúc tiến chiến lược  gồm 4 phần để phòng chống truyền nhiễm HIV ban đầu ở bà mẹ và con của họ.

Phần đầu chiến lược tập trung vào phòng lây truyền HIV từ bố mẹ sang con. Phụ nữ đặc biệt dễ bị nhiễm HIV khi mang thai và cho con bú. Phần thứ hai  là giúp phụ nữ và các cặp vợ chồng bị HIV dương tính tránh thai. Phần 3 là nhằm đảm bảo có những can thiệp đối với phụ nữ bị HIV dương tính đang mang thai nhằm giảm nguy cơ truyền HIV từ mẹ sang con. Phần 4 đảm bảo là những bà mẹ bị HIV dương tính và gia đình của họ được tiếp cận chăm sóc, hỗ trợ và điều trị khi cần.

Hội thảo đã tạo ra một cơ hội cho các quốc gia để chia sẻ kinh nghiệm và bài học. Những bài học kinh nghiệm cho thấy nhiều dịch vụ và sáng kiến cần thiết giảm được tác động của đại dịch HIV sẽ giúp tăng cường sức khoẻ sinh sản của những người trẻ tuổi và giảm tử vong bà mẹ và trẻ sơ sinh.<

                   LÊ THỊ THIÊM

dịch theo tài liệu của UNFPA