SUY DINH DƯỠNG THỂ THẤP CÒI ẢNH HƯỞNG ĐẾN HỌC TẬP VÀ

THU NHẬP TRONG TƯƠNG LAI CỦA TRẺ EM

 

Kristen Devlin

 


Năm 1990, theo báo cáo của UNICEF, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Ngân hàng Thế giới (WB) cho biết trên thế giới tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thể vừa hoặc còi cọc chiếm khoảng 40%. Đến năm 2011, tỷ lệ này giảm xuống còn 26%. Nhưng thấp còi vẫn ảnh hưởng tới hơn 1/4 trẻ em trên toàn thế giới - 165 triệu trẻ em năm 2011.


 

Tỷ lệ (%) trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng thể thấp còi, 1990 và 2011

 

Vùng

1990

2011

Thế giới

40

26

Châu Á

48

27

Trung và Đông Âu

27

12

Mỹ La Tinh và Caribbe

22

12

Trung Đông và Bắc Phi

31

20

Cận Sahara

42

36

Lưu ý: Thấp còi  vừa phải và nghiêm trọng được định nghĩa là chiều cao so với lứa tuổi dưới 2 độ lệch chuẩn của mức trung bình trong dân số.

Nguồn: UNICEF, WHO, WB.

 


Trẻ suy dinh dưỡng thể thấp còi không chỉ ở thấp so với độ tuổi đó mà cơ thể và bộ não có thể phải chịu tổn hại lâu dài. Nghiên cứu cho thấy trẻ thấp còi dễ bị nhiễm bệnh, ảnh hưởng đến học tập và thu nhập trong tương lai so với những trẻ khác.

Thiếu dinh dưỡng trong những năm đầu

Thấp còi là hệ quả của sự thiếu hụt dinh dưỡng trong thời gian 1.000 ngày (3 năm) đầu tiên của một đứa trẻ hoặc từ khi mang thai cho đến khoảng 2 tuổi. Trẻ thấp còi có chiều cao thấp. Ngoài chiều cao thấp trẻ suy dinh dưỡng còn liên quan đến hệ miễn dịch suy yếu, giảm khả năng nhận thức và tăng nguy cơ béo phì, áp huyết cao. Các nghiên cứu cũng đã tìm thấy trẻ thấp còi có mức sống thấp hơn trung bình. Một số trường hợp thấp còi trong thời kỳ mang thai khi người mẹ không nuôi dưỡng đúng cách. Người phụ nữ đã gầy yếu, thiếu cân, hoặc không đủ cân trong thời kỳ mang thai mà không duy trì một lượng thích hợp các chất dinh dưỡng có nhiều khả năng sinh con bị hạn chế phát triển. Suy dinh dưỡng xảy sau khi sinh là hệ quả của chế độ ăn uống thiếu dưỡng chất, tỷ lệ lây nhiễm cao, tất cả đều góp phần thiếu hoặc nhiều vi chất như sắt, kẽm, vitamin A, C, D.

Các yếu tố môi trường như vệ sinh kém góp phần làm cho trẻ bị còi cọc. Trẻ sống trong các môi trường thiếu vệ sinh có nguy cơ tiếp xúc với vi trùng và ký sinh trùng đường ruột, làm gián đoạn khả năng hấp thu dưỡng chất và làm suy yếu hệ miễn dịch. Hệ miễn dịch suy giảm làm cho trẻ dễ bị nhiễm bệnh và tái phát bệnh. Trên thực tế, trẻ thấp còi có nguy cơ tử vong do tiêu chảy gấp 5 lần so với trẻ bình thường.

Giảm tăng trưởng và khả năng học tập

Nghiên cứu cho thấy sự còi cọc trong hai năm đầu đời có ảnh hưởng xấu đến học tập sau này. Trẻ suy dinh dưỡng thường xuyên tỏ ra thờ ơ và không muốn tìm hiểu, bởi trước hết năng lượng cơ thể hạn chế dành hết cho các chức năng quan trọng, tiếp đến là tăng trưởng, và thứ ba là quan hệ xã hội, học tập. Sự mệt mỏi dẫn đến thiếu quan tâm trong quan hệ xã hội cần thiết cho sự phát triển kỹ năng vận động và cấu trúc não bộ. Vì thế, trẻ còi cọc mất nhiều thời gian để đạt được các mốc phát triển như tập đi. Hơn thế, do còi cọc, người chăm sóc trẻ ít động viên trẻ học tập, làm giảm cơ hội đuổi kịp những trẻ khỏe mạnh. Nhu cầu dinh dưỡng không được đáp ứng dẫn đến khả năng suy yếu về thể chất và tinh thần. Đây là một vấn đề được đặt ra với các gia đình nghèo khó. Tỷ lệ suy dinh dưỡng phổ biến ở các gia đình nghèo vì họ thường phải đối mặt với chế độ ăn uống không đầy đủ và chăm sóc sức khỏe hạn chế.

Giảm thành tích học tập và thu nhập trong cuộc sống

Vì nhiều lý do, suy dinh dưỡng đi liền với thành tích học tập thấp. Nghiên cứu gần đây cho thấy trẻ suy dinh dưỡng có nhiều khả năng đi học muộn so với trẻ không suy dinh dưỡng, có thể do trẻ suy dinh dưỡng chưa phát triển đầy đủ. Tỷ lệ bỏ học và lưu ban của trẻ suy dinh dưỡng cao hơn. Các hoạt động của chúng ở trường cũng không tốt do thiếu tập trung và thường xảy ra các vấn đề hành vi. Điểm các bài thi cũng thấp hơn. Hơn thế, trẻ suy dinh dưỡng dễ bị nhiễm bệnh và dễ nghỉ học.

Thành tích học tập thấp tương quan với thu nhập thấp điều này gây khó khăn hơn trong thoát nghèo. Ước tính, suy dinh dưỡng làm giảm khả năng thu nhập 22%. Theo ước tính của Ngân hàng Thế giới, suy dinh dưỡng cũng có thể làm giảm 3% tổng sản phẩm quốc nội. Các quốc gia phải đối mặt với những chi phí gián tiếp như chăm sóc y tế và các dịch vụ giáo dục đặc biệt cho trẻ chậm phát triển do suy dinh dưỡng.

Chống suy dinh dưỡng

Ngày nay, toàn cầu đang có những nỗ lực để chống suy dinh dưỡng. Ví dụ, Phong trào Tăng cường Dinh dưỡng (SUN) tập hợp được hơn 100 tổ chức và 30 chính phủ làm giảm suy dinh dưỡng thông qua các chiến dịch giáo dục, mở rộng các chương trình dinh dưỡng, cải thiện sản xuất lượng thực và mở rộng tiếp cận thức ăn dinh dưỡng. Phong trào SUN phát động hoạt động thu hút sự quan tâm đến tầm quan trọng của dinh dưỡng đầy đủ trong 1.000 ngày từ khi mang thai đến lần sinh nhật thứ 2 của đứa trẻ. Sự hợp tác này cung cấp các nguồn lực và công cuộc vận động các nhà lãnh đạo thấy rõ về tầm quan trọng, tác đng và hiệu quả chi phí của đầu tư dinh dưỡng.

Điều đáng mừng là suy dinh dưỡng thể thấp còi và ảnh hưởng của nó có thể ngăn chặn được nếu được chính phủ đầu tư, có thông tin chính xác về nhu cầu dinh dưỡng đối của bà mẹ, nuôi dưỡng và vệ sinh trong gia đình, chăm sóc trẻ tốt và đầy đủ. Senegal đã có kinh nghiệm trong việc giảm tỷ lệ thấp còi ở trẻ em dưới 5 tuổi sau khi phát động một chương trình quy mô lớn và dựa vào cộng đồng bao gồm mở rộng và cải thiện các dịch vụ xã hội có liên quan cũng như hợp tác với khu vực tư nhân tăng cường thức ăn có vi chất dinh dưỡng. Sự hợp tác giữa các chính phủ, các nhà tài trợ, các đối tác và các tổ chức quốc tế cần thận trọng dựa trên các bài học kinh nghiệm nhằm tăng cường và mở rộng các chương trình dinh dưỡng để trẻ em có một cuộc sống khỏe mạnh và hữu ích.

Minh Châu

Nguồn: www.prb.org

 

Liên kết