MỖI ĐỒNG ĐÔ LA CHI CHO PHỤ NỮ VÀ TRẺ EM GÁI
LÀ ĐỀU CÓ GIÁ TRỊ CHO BÌNH ĐẲNG GIỚI
VÀ TĂNG QUYỀN NĂNG CHO PHỤ NỮ
TS. JEAN D’CUNHA1

Tất cả mười quốc gia ASEAN đã phê chuẩn Công ước về xoá bỏ mọi các hình thức phân biệt đối xử chống lại phụ nữ (CEDAW) và đã ký Cương lĩnh Hành động Bắc Kinh, Các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ và Nghị quyết số 1325 của Hội đồng Bảo An Liên Hợp Quốc về phụ nữ, hoà bình và an ninh. Lồng ghép những mối quan tâm về bình đẳng giới và tăng quyền năng cho phụ nữ vào các kế hoạch phát triển quốc gia hay xây dựng những kế hoạch phát triển phụ nữ là một nét đặc trưng đang gia tăng ở khu vực Đông Nam á. Các quốc gia trong khu vực cũng đã có đủ pháp luật về bình đẳng giới – gồm luật bình đẳng giới, luật về phòng chống bạo lực gia đình, buôn bán người, HIV/AIDS, quyền đất đai và những luật khác.
Mặc dù vậy vẫn tiếp tục còn một khoảng cách lớn giữa chính sách và thực tiễn. Vịt rí của Phụ nữ chưa tương xứng trong hệ thống thang bậc việc làm trong khu vực, chưa đảm bảo quyền lợi trong xoá nghèo – 41% ở Cộng hoà Triều Tiên, 65% ở Indonêxia, 62% ở Philippin - chủ yếu trong các ngành chế biến thực phẩm, buôn bán nhỏ và làm việc nhà. Ở châu Á và Thái Bình Dương, phụ nữ làm việc nhiều hơn nam giới 12 giờ một tuần, làm cả những công việc được trả lương hay công việc không được trả lương. Phụ nữ có ít đại diện ở các cấp lãnh đạo và trong số 8,3 triệu người nhiễm HIV ở châu Á tính đến cuối năm 2005 thì có 2,4 triệu người là phụ nữ. Một nguyên nhân quan trọng là sự cam kết của chính sách hiếm khi có kèm những nguồn lực giúp thực hiện chương trình bình đẳng giới để tạo ra sự khác biệt cho cuộc sống của phụ nữ.
Để kêu gọi sự chú ý tới vấn đề này, chủ đề cho Ngày Quốc tế phụ nữ năm 2008 là Đầu tư cho Phụ nữ và Trẻ em gái. Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon nói: “Đạt bình đẳng giới và tăng quyền năng cho phụ nữ tự bản thân nó đã là một mục tiêu. Nó cũng là một điều kiện cần cho việc xây dựng những xã hội lành mạnh hơn, giáo dục tốt hơn, hoà bình và thịnh vượng hơn. Toàn bộ xã hội sẽ được hưởng lợi khi phụ nữ được tăng quyền năng và tham gia vào xã hội một cách đầy đủ. Chỉ với cách này chúng ta mới có thể đối phó với những thách thức đe dọa thế giới của chúng ta - từ việc giải quyết xung đột và xây dựng hòa bình cho tới đấu tranh chống lại AIDS và đạt tới tất cả Các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ khác”.
Củng cố thêm cho vấn đề này là ước tính của Ngân hàng Thế Giới, gia tăng 1% phụ nữ trong giáo dục trung học sẽ dẫn tới tăng 3% thu nhập theo đầu người. Vì vậy việc thiếu đầu tư cho phụ nữ và trẻ em gái chính là mất đi cơ hội. Theo ủy ban Kinh tế và Xã hội châu Á-Thái Bình Dương (ESCAP), khu vực châu Á–Thái Bình Dương hàng năm mất 42 tỷ đến 47 tỷ đô la do phụ nữ bị mất việc làm và 16 tỷ đến 30 tỷ đô la hàng năm do phân biệt giới trong giáo dục. ủy ban Hỗ trợ tác phát triển của Tổ chức Phát triển và Hợp tác Kinh tế (OECD-DAC) ước tính rằng cho tới năm 2015, những quốc gia có thu nhập thấp hàng năm sẽ cần khoảng 23,8 tỷ đô la để đạt được Các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ trong việc đẩy mạnh bình đẳng giới và tăng quyền năng cho phụ nữ. Tính ra khoảng 7 đến 13 đô la theo đầu người hàng năm từ năm 2006 đến năm 2015.
Góp phần giảm thách thức này, có những thành tựu đã đạt được cần tiếp tục nhân rộng lên là sự phân bổ ngân sách giới đã góp phần tăng việc làm cho phụ nữ; tài chính vi mô và tín dụng cấp cho công việc kinh doanh cho phụ nữ; sáng kiến khu vực kinh tế tư nhân, những sáng kiến đổi mới bởi các quỹ phụ nữ để tăng quyền năng cho phụ nữ. Ngoài ra, hơn 50 nước trên toàn thế giới đang tiến hành những sáng kiến ngân sách giới dựa trên cơ sở kết quả. Trên cơ sở số liệu và bao gồm sự thảo luận của nhiều bên tham gia, các ngân sách khu vực và quốc gia đang được phân tích để đảm bảo rằng chính phủ điều chỉnh những ưu tiên bằng cách phân bổ lại các nguồn lực, sử dụng và theo dõi tác động của việc chi tiêu cho những ưu tiên về bình đẳng giới và tăng quyền năng cho phụ nữ.
Cùng với các chính phủ, xă hội dân sự và các tổ chức Liên hợp quốc khác, Quỹ phát triển phụ nữ Liên hợp quốc (UNIFEM) đã hỗ trợ cả về tài chính và kỹ thuật cho hơn 30 sáng kiến trên toàn cầu. Hai thành phố Hilongos và Sorsogon ở Philippin trong khu vực này đang lần lượt triển khai những sáng kiến kế hoạch giới trong các lĩnh vực nông nghiệp và y tế với sự hỗ trợ tài chính và kỹ thuật của UNIFEM. Trong bối cảnh cải cách quản lý tài chính công của Campuchia, UNIFEM cùng với sự hợp tác của Bộ Phụ nữ và Ngân hàng Thế giới đã xây dựng các công cụ về ngân sách giới và tăng cường hiểu biết về ngân sách giới trong Bộ Tài chính.
Phía trước còn nhiều thách thức, tiến trình này yêu cầu các nỗ lực chính trị và trách nhiệm từ tất cả các đối tác phát triển. Điều này bao gồm cả việc tăng ngân sách quốc gia và sự hỗ trợ phát triển từ nước ngoài cho những vấn đề bình đẳng giới và tăng quyền năng cho phụ nữ, xây dựng năng lực quốc gia và thiết lập các cơ chế để giám sát và báo cáo thường xuyên về những tác động của các nguồn lực quốc gia và sử dụng các nguồn viện trợ chính thức (ODA) đối với đời sống của phụ nữ, thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ vào những lĩnh vực nam giới thường thống trị như thương mại, cơ sở hạ tầng và tài chính. Cuối cùng chúng ta cần có sự tham gia rộng rãi của những phụ nữ có năng lực tại các vị trí ra quyết định về kinh tế và tài chính trong các lĩnh vực trên, nhằm làm đồng tiền thực sự được sử dụng hiệu quả cho phụ nữ.
 

1 Giám đốc Văn phòng Khu vực Đông Nam Á, Quỹ phát triển phụ nữ Liên hợp quốc (UNIFEM)