GIA TĂNG MỨC ĐỘ TÀN TẬT Ở NHÓM DÂN SỐ THUỘC THẾ HỆ “BÙNG NỔ DÂN SỐ” TẠI MỸ

 

Paola Scommegna

 


Theo các chuyên gia, những người thuộc thế hệ Bùng nổ dân số (những người sinh ra trong giai đoạn 1946-1964) ở Mỹ có xu hướng bị các tàn tật nhiều hơn thế hệ trước trong giai đoạn sau của cuộc đời. Một nghiên cứu mới đây cho thấy nhóm dân số này (tuổi từ 49 đến 67 vào năm 2013) có tuổi thọ cao hơn những người hơn họ 20 tuổi, nhưng không khỏe mạnh. Trong khi nhóm dân số này ít hút thuốc lá, ít mắc bệnh phổi và tim mạch, họ có xu hướng béo phì, tiểu đường hay cao huyết áp cao hơn so với những người thuộc thế hệ trước.   

Đồng thời nghiên cứu cũng chỉ ra rằng mức độ tàn tật ở những người Mỹ trung niên (40-64 tuổi) đang tăng trong những năm gần đây. Mối quan hệ giữa béo phì và tàn tật được phân tích, theo kết quả từ 5 cuộc điều tra quốc gia, năm 2000-2008 tình trạng tàn tật ở những người 55-64 tuổi đang tăng lên. Ngược lại, mức độ tàn tật giảm ở nhóm dân số cao tuổi nhất (từ 85 tuổi trở lên) và không đổi ở những người 65-84 tuổi. Đây là một vấn đề đáng quan tâm bởi họ sẽ là nhóm dân số cao tuổi trong tương lai.

Gia tăng mức độ tàn tật

Mức độ tàn tật ở người cao tuổi Mỹ giảm đều trong thập kỷ 1980 và 1990. Xu hướng này là một trong những tiến bộ nổi bật nhất về chăm sóc sức khỏe và phúc lợi người Mỹ trong 25 năm cuối của thế kỷ 20. Đóng góp vào sự giảm này gồm cả giảm tỷ lệ tàn tật và tăng cơ hội phục hồi. Tuy nhiên, xu hướng này đã dừng lại từ năm 2000. Một mô hình mới xuất hiện – mức độ tàn tật tăng ở nhóm dân số gần tuổi hưu (55-64 tuổi) và không đổi ở nhóm 65-84 tuổi.

Hai loại hình tàn tật được xem xét độc lập: Không có khả năng thực hiện các công việc hàng ngày như đi mua sắm, nấu ăn, quản lý tiền, và gọi điện thoại (được gọi là các hoạt động cần trợ giúp trong cuộc sống hàng ngày); nhu cầu trợ giúp về chăm sóc cá nhân như tắm/gội, mặc áo quần, lên/ra khỏi giường (được gọi là các hoạt động sống hàng ngày).  

Tỷ lệ tàn tật ở nhóm dân số trước tuổi hưu là “rất thấp so với người cao tuổi Mỹ”, nhưng vẫn cao hơn 1% so với nhóm dân số cùng tuổi của 10 năm trước – 5% và 4%. Mặc dù tỷ trọng không quá tăng, nhưng về số lượng tuyệt đối thì con số này rất có ý nghĩa. Mức tăng 1% tương đương với hơn 350.000 người gặp khó khăn hay không có khả năng thực hiện các hoạt động chăm sóc cá nhân cơ bản hàng ngày để sống một cách độc lập. Điều này là quan trọng, bởi có thể tác động tới các gia đình ở Mỹ và các chương trình chăm sóc sức khỏe.


 

10 bệnh thường gặp nhất ở nhóm dân số 40-64 tuổi, 2004-2010

 

 

 

Các bệnh gây khó khăn về chức năng vận động

Các bệnh cần trợ giúp trong sinh hoạt hàng ngày hay chăm sóc cá nhân*

1

Viêm khớp/thấp khớp

Xương sống/cổ

2

Xương sống/cổ

Viêm khớp/thấp khớp

3

Cơ, dây chằng và loãng xương

Trầm cảm/lo lắng

4

Gãy xương/khớp

Thần kinh

5

Trầm cảm/lo lắng

Tiểu đường

6

Cân nặng 

Tăng huyết áp

7

Phổi/hô hấp 

Tim mạch 

8

Thần kinh

Cơ, dây chằng và loãng xương

9

Tim mạch 

Phổi/hô hấp 

10

Tiểu đường 

Gãy xương/khớp

*Các hoạt động cần hỗ trợ trong cuộc sống hàng ngày.

Nguồn: Điều tra Y tế Quốc gia, 2004-2010.

 


     Tìm hiểu nguyên nhân

Mức độ tàn tật tăng ở nhóm người 40-64 tuổi. Tỷ trọng những người cần trợ giúp về chăm sóc cá nhân và sinh hoạt hàng ngày tăng trong giai đoạn 1997-2010. Tuy mức tăng này là một nguyên nhân gây quan ngại, nhưng tỷ lệ người bị tàn tật vẫn thấp dưới 4%. Năm 2010, tỷ trọng những người nói rằng họ gặp khó khăn với ít nhất một trong 9 chức năng vận động cao hơn năm 1997. Đặc biệt, khoảng 40% có vấn đề về sức khỏe như khó khăn trong việc ngồi quỳ gối hay cúi xuống; đứng hoặc ngồi trong vòng 2 giờ, đi bộ 400m; Leo 10 bậc thang không nghỉ, nâng và mang một vật nặng 4,5kg; với tay qua đầu, kéo và đẩy một đồ vật to; Hay nắm/giữ những đồ vật nhỏ. Các vấn đề về chức năng vận động như vậy cho thấy các tàn tật có thể nghiêm trọng trong tương lai.

Dựa trên số liệu từ các Điều tra Y tế Quốc gia giai đoạn 1997-2010 về những người không sống trong các nhà dưỡng lão, tình trạng béo phì ở những người 40-64 tuổi làm tăng khả năng tàn tật và hạn chế chức năng vận động. Nhưng không phải tất cả những người béo phì có các hạn chế về chức năng vận động và không phải tất cả những người có các hạn chế này đều béo phì. Hơn một nửa (52%) là những người cần trợ giúp chăm sóc cá nhân và sinh hoạt hàng ngày; gần 4% những người béo phì nghiêm trọng (chỉ số BIM = > 40) cần trợ giúp chăm sóc cá nhân.

Những người béo phì cho rằng vấn đề cân nặng gây nên những khó khăn về chức năng vận động hơn là chăm sóc cá nhân hay các sinh hoạt hàng ngày. Ví dụ, một người béo sẽ chật vật trong việc leo cầu thang hay đi bộ 400m, nếu không được trợ giúp khi đi mua sắm hay mặc quần áo. Tiểu đường và các vấn đề về lưng cũng được người cao tuổi cho rằng có liên quan đến béo phì.

Các điều kiện sức khỏe ngày càng trở nên phổ biến trong giai đoạn này. Tỷ trọng lớn của nhóm dân số 40-64 làm tăng nhu cầu được trợ giúp trong sinh hoạt hàng ngày hay chăm sóc cá nhân đối với các bệnh về lưng và cổ, các bệnh về cơ, dây chằng và loãng xương; tiểu đường; và trầm cảm, lo âu, hay các vấn đề về tình cảm. Tỷ trọng người có bệnh về hệ thần kinh (liệt, Parkinson và đa xơ cứng) cũng gia tăng. Những người mắc các bệnh này nói rằng họ bị đau yếu từ lúc 30-40 tuổi.

Nhờ những cải thiện trong chăm sóc y tế, những người tàn tật trẻ hiện sống lâu hơn. Khả năng sống tăng đối với những người mắc bệnh Down hay tổn thương tủy sống mà trước đây họ không thể sống đến tuổi trung niên. Ngoài ra, sự gia tăng tình trạng tàn tật không chỉ phản ánh tình trạng chăm sóc sức khỏe thực tế đang suy giảm, mà còn cho thấy sự hiểu biết về tình trạng sức khỏe sau khi được chẩn đoán và điều trị. Tuy nhiên có một xu hướng tích cực: Những tàn tật liên quan tới mất thính giác giảm ở những người trung tuổi, trong khi thể loại nhạc rock-and-roll mà nhóm dân số thuộc thế hệ ‘bùng nổ dân số’ có thể ảnh hưởng đến thính giác của họ. Những cải thiện về môi trường làm việc công nghiệp, đặc biệt là giảm tiếng ồn đã bù đắp lại.

Cải thiện chẩn đoán và điều trị

Các xu hướng tàn tật đang ngày càng rõ ràng, nhưng cũng có cơ sở để lạc quan với những cải thiện trong chẩn đoán và điều trị tiểu đường và các bệnh mãn tính khác liên quan đến béo phì. Những hệ quả tiêu cực có thể giảm do có các liệu pháp điều trị. Mức độ béo phì ở người lớn có xu hướng giảm trong các năm gần đây. Nhưng nếu không tăng, thì mức độ béo phì vẫn gấp hai lần so với đầu những năm 1970, và hệ quả lâu dài của béo phì vẫn chưa rõ. Nghiên cứu về xu hướng già hóa của Đại học Tổng hợp Johns Hopkins xem xét những thay đổi trong cuộc sống hàng ngày khi con người lão hóa, chức năng vận động và nhận thức, làm rõ việc tăng mức độ tàn tật là do thay đổi về khả năng vận động và nhận thức hay do những thay đổi trong thu xếp cuộc sống. Những sắp xếp thích nghi trong cuộc sống bao gồm thay đổi hành vi (ví dụ tắm ít hơn), nhờ người giúp đỡ, và sử dụng các phương tiện hỗ trợ và thay đổi sắp xếp trong nhà (dùng ghế tắm). Từ đó, tìm ra cách thức để người cao tuổi thích nghi với tàn tật và có cuộc sống độc lập lâu dài.

Đức Thành

Nguồn : www.prb.org


 

Liên kết