ĐO SỰ  TĂNG TRƯỞNG: HẠN CHẾ CỦA GDP

           


Từ trước đến nay, GDP thường được tính như là một chỉ tiêu làm cơ sở để phản ánh sự tăng trưởng, quy mô kinh tế và trình độ phát triển kinh tế. Vì vậy nó là một công cụ quan trọng được sử dụng phổ biến trên thế giới để đánh giá sự phát triển, thay đổi trong nền kinh tế quốc dân. Tuy nhiên, cũng với sự phát triển theo chiều sâu của nền kinh tế xã hội, chỉ dựa vào một chỉ tiêu GDP để đánh giá tình trạng phát triển của nền kinh tế quốc dân thì không thể có kết luận toàn diện và chính xác GDP có những hạn chế như sau:

1. Chỉ tiêu này chỉ hiển thị ở sản phẩm hàng hóa. Những sản phẩm không phải là hàng hóa (an sinh, sức khỏe, dịch vụ công...) chưa được lượng hóa nên có thể có những khoảng cách đáng kể giữa hai loại sản phẩm này. Đồng thời, những sản phẩm làm ra ở gia đình, chi phí ít, thì không được tính đến.

2. GDP không nói gì đến chất lượng của tài sản và dịch vụ, và cũng không nói gì đến chất lượng của cuộc sống mà tài sản và dịch vụ mang lại. Những suy giảm về môi trường không được tính đến.

3. GDP cũng không nói gì đến sự phân phối thu nhập giữa các nhóm xã hội. Thu nhập quốc dân trung bình tăng lên có thể đi đôi với một sự tăng mạnh ở những nhóm này và giảm ở những nhóm khác. Những năm qua, ở các nước phương đông, sự bất bình đẳng tăng lên và tình trạng của những người nghèo nhất trầm trọng thêm, nhất là về thu nhập.

Trước tình hình trên, tháng 9/2009, Ủy ban về “Đo lường những thành tựu kinh tế và tiến bộ xã hội” (Ủy ban Stiglitz*) đã gửi báo cáo cho tổng thống Pháp. Khoảng 20 nhà kinh tế (có 5 người được giải Nô-ben) đã nêu lên những hạn chế của GDP trong việc đo sự tăng trưởng. Báo cáo đưa ra 12 khuyến nghị để “sửa chữa” GDP, trong đó có đề cập đến khía cạnh chất lượng và đưa ra những chỉ báo khác bổ sung cho GDP phản ảnh khía cạnh đa chiều của tiến bộ kinh tế và xã hội.

HOÀNG TÍCH GIANG

Nguồn: Problêmes économiques,

 số 10 nevembre 2010



*
Joseph Stiglitz. Giáo sư Đại học Columbia ở New York. Tổng thống Cộng hòa Pháp đã đề xuất thành lập Ủy ban này.

 

Liên kết