Tọa đàm kỷ niệm 20 năm thực hiện Tuyên bố và Cương lĩnh hành động Bắc Kinh (1995-2015) được tổ chức ngày 24/6 tại Hà Nội nhằm tổng kết những thành tựu và thách thức trong việc thực hiện Cương lĩnh tại Việt Nam. Tọa đàm nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục nỗ lực và đầu tư vào sự nghiệp bình đẳng giới vì sự tiến bộ cho toàn xã hội.

Buổi tọa đàm do Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội phối hợp với Cơ quan Liên hợp quốc tại Việt Nam tổ chức. Tham dự, có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Nguyễn Thị Doan, Phó Chủ tịch nước; Trương Thị Mai, Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội; Phạm Thị Hải Chuyền, Bộ trưởng Lao động Thương binh và Xã hội; bà Trương Mỹ Hoa, nguyên Phó Chủ tịch nước; đại diện các bộ, ngành, các cơ quan của Liên hợp quốc tại Việt Nam...

Tuyên bố và Cương lĩnh Hành động Bắc Kinh được thông qua tại Hội nghị Thế giới về Phụ nữ lần thứ tư diễn ra tại Bắc Kinh năm 1995 khẳng định quyết tâm tiến tới mục tiêu bình đẳng, phát triển và hoà bình cho tất cả phụ nữ ở mọi nơi trên trái đất vì lợi ích của toàn nhân loại. Theo đó, các Chính phủ, tổ chức xã hội dân sự và người dân đã và đang thúc đẩy chuyển những cam kết của Tuyên bố và Cương lĩnh Hành động Bắc Kinh thành những thay đổi cụ thể tại từng quốc gia.

Khai mạc tọa đàm, Bộ trưởng Lao động Thương binh và Xã hội Phạm Thị Hải Chuyền, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia vì sự Tiến bộ của Phụ nữ Việt Nam khẳng định: Trong 20 năm qua, Việt Nam đã triển khai thực hiện Cương lĩnh hành động Bắc Kinh với sự quyết tâm và cộng đồng trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị. Việt Nam được Liên hợp quốc (LHQ) công nhận đã thúc đẩy việc hoàn thành sớm một số mục tiêu Thiên niên kỷ, trong đó có mục tiêu về bình đẳng giới và nâng cao vị thế cho phụ nữ. Việt Nam đang tích cực xây dựng những giải pháp cụ thể cho từng lộ trình thực hiện Cương lĩnh hành động Bắc Kinh tại Việt Nam.

Phát biểu ý kiến tại tọa đàm, Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan nhấn mạnh: Cương lĩnh hành động Bắc Kinh ra đời và được tuyên truyền rộng rãi tại Việt Nam suốt 20 năm qua, là nhân tố quan trọng để tạo ra những chuyển biến tích cực trong sự nghiệp bình đẳng giới. Để phụ nữ được đặt đúng vị trí, tiềm năng của phụ nữ được phát huy đúng mức, Phó Chủ tịch nước yêu cầu tiếp tục nâng cao nhận thức của xã hội, trước hết là của lãnh đạo các cấp về tác động to lớn của bình đẳng giới, về vai trò của phụ nữ trong thời kỳ hội nhập, chỉ ra những vướng mắc trong cơ chế, chính sách về bình đẳng giới.

Trong tổng số 12 lĩnh vực của Cương lĩnh hành động Bắc Kinh tại Việt Nam, lĩnh vực Phụ nữ và Sức khoẻ được triển khai sâu rộng và đạt được những kết quả nhất định.

Theo Nghiên cứu của Quỹ Dân số LHQ (UNFPA) tại Việt Nam năm 2013, Việt Nam tiếp tục xây dựng, ban hành và triển khai thực hiện các chính sách mới nhằm bảo đảm quyền lợi tiếp cận tới dịch vụ y tế của phụ nữ và trẻ em gái: Luật Lao động (sửa đổi) 2012 đã tăng thời gian người mẹ được phép nghỉ khi sinh từ 4 tháng lên 6 tháng; Chiến lược dân số, sức khoẻ sinh sản giai đoạn 2011-2020; Chương trình làm mẹ an toàn; Kế hoạch hành động về bình đẳng giới giai đoạn 2011-2015 của ngành y tế; Thông tư số 16/2009/TT-BYT ngày 22/9/2009 của Bộ Y tế hướng dẫn cụ thể về việc tiếp nhận và cung cấp chăm sóc y tế, báo cáo về các trường hợp là nạn nhân của bạo lực gia đình tại các cơ sở y tế v.v …

Bộ chỉ tiêu thống kê giới của ngành y tế đã đưa vào áp dụng 39 chỉ số thí điểm nhằm giám sát và đánh giá tình hình phát triển giới, vì sự tiến bộ phụ nữ và bình đẳng trong cung cấp và thụ hưởng dịch vụ chăm sóc sức khoẻ.

Từ năm 2010 đến nay, phân bổ ngân sách cho ngành y tế vẫn được duy trì trên 24% trong tổng chi ngân sách quốc gia hàng năm.

Luật pháp và chính sách đã tạo điều kiện cho các tổ chức xã hội tham gia tích cực hơn vào việc tăng quyền năng của phụ nữ và trẻ em gái trong việc phòng tránh, chăm sóc và hỗ trợ những người nhiễm HIV.

Sau 20 năm thực hiện Cương lĩnh, Việt Nam đã đạt một số kết quả: Tuổi thọ trung bình của người dân tăng (73,2 năm 2014). Tỷ lệ phụ nữ mang thai được khám thai trên 3 lần khá cao (87% năm 2013). Hầu hết (96% năm 2012) phụ nữ sinh con được cán bộ y tế chăm sóc. Tỷ suất chết mẹ giảm mạnh (67/100.000 trẻ đẻ sống năm 2011).

Tuy nhiên vẫn còn những tồn tại và khó khăn chưa được khắc phục triệt để. Tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khoẻ sinh sản (SKSS) của phụ nữ vùng nông thôn, vùng dân tộc thiểu số vẫn còn hạn chế. Chăm sóc SKSS tiền hôn nhân chưa được coi trọng. Tỷ lệ vị thành niên có thai trong tổng số phụ nữ có thai tăng từ 2,9% năm 2010 lên 3,2% năm 2012. Phụ nữ vẫn gặp nhiều nguy cơ có quan hệ tình dục không an toàn với chồng/bạn tình do những định kiến giới về tình dục. Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh khá lớn. Định kiến giới và tư tưởng thích con trai cùng với việc tiếp cận dễ dàng đến các dịch vụ kỹ thuật chẩn đoán sớm giới tính thai nhi, sinh con theo ý muốn và dịch vụ phá thai là những nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng mất cân bằng giới tính gia tăng.

Tại buổi Tọa đàm, Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan nhận định, trong quá trình thực hiện Cương lĩnh vẫn còn nhiều vấn đề vướng mắc cần được đánh giá đúng mức để có sự thay đổi trong thời gian tới. Phó Chủ tịch nước đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận: làm thế nào để nâng cao nhận thức của xã hội, trước hết là nhận thức của lãnh đạo các cấp về bình đẳng giới, vai trò của phụ nữ trong thời kỳ hội nhập; làm rõ những vướng mắc trong cơ chế chính sách về bình đẳng giới; kiến nghị, giải pháp hữu hiệu để thực hiện các mục tiêu về bình đẳng giới giai đoạn 2016-2020. Kết quả của tọa đàm là cơ sở quan trọng để Việt Nam đánh giá khách quan việc thực hiện Cương lĩnh, thực hiện nghị quyết của Bộ Chính trị và Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới 2011-2020. Từ đó, tìm biện pháp phù hợp, xác định những việc cần ưu tiên, đề xuất với cơ quan chức năng những vấn đề cần thiết nhằm thúc đẩy bình đẳng giới ở Việt Nam. Phó chủ tịch nước cũng nhấn mạnh về việc huy động rộng rãi các ngành, các tổ chức chính trị - xã hội, cộng đồng tham gia công tác truyền thông, giáo dục, cung cấp dịch vụ dân số, SKSS góp phần thực hiện mục tiêu bình đẳng giới nói chung và trong lĩnh vực y tế nói riêng.

Bà Pratibha Mehta, Điều phối viên Thường trú LHQ tại Việt Nam nhấn mạnh: “Chúng ta đang trong thời khắc quan trọng khi lãnh đạo các quốc gia trên thế giới xây dựng chương trình phát triển sau năm 2015. Tạo dựng một thế giới có bình đẳng giới cho thế hệ tương lai là một trong những nhiệm vụ cấp bách và quan trọng nhất của thế kỷ. Bình đẳng cho phụ nữ và trẻ em gái không chỉ là một ước vọng mà còn là trách nhiệm của Chính phủ, của LHQ và của tất cả chúng ta”.

Kết thúc tọa đàm, Chính phủ Việt Nam và Cơ quan LHQ cam kết sẽ tiếp tục hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình thúc đẩy bình đẳng giới để đảm bảo một xã hội công bằng và bình đẳng thực sự cho phụ nữ và nam giới.

NGỌC ANH

 

Liên kết