Tầm quan trọng của an sinh xã hội trong việc thúc đẩy và đảm bảo các quyền của phụ nữ đã được nhấn mạnh tại Hội thảo “Thúc đẩy an sinh xã hội đối với phụ nữ và trẻ em gái” do Cơ quan LHQ về Phụ nữ (UN Women) và Viện Khoa học, Lao động và Xã hội (ILSSA), Bộ lao động, thương binh xã hội (LĐTBXH) phối hợp tổ chức tại Hà Nội ngày 21/3/2015. Tham dự Hội thảo có gần 100 đại biểu đến từ  Bộ LĐTBXH và các Bộ, ban ngành, các chuyên gia quốc tế của Liên Hợp Quốc, các nhà tài trợ, các tổ chức xã hội dân sự và cơ quan báo chí.

Tại Việt Nam, bảo đảm an sinh xã hội cho người dân là một chủ trương nhất quán của Đảng và nhà nước. Tại Kỳ họp thứ 5, Ban chấp hành Trung ương Đảng Khóa XI đã ban hành Nghị quyết số 15/NQ-TW ngày 1/6/2012 về một số vấn đề về chính sách xã hội giai đoạn 2012 - 2020. Tiếp đó, ngày 1/11/2012 Chính phủ Việt Nam đã ban hành Nghị quyết số 70/NQ-CP về Kế hoạch hành động của Chính phủ nhằm thực hiện Nghị quyết số 15/NQ-TW về một số vấn đề về chính sách xã hội giai đoạn 2012-2020. Hai Nghị quyết quan trọng này, một lần nữa đã thể hiện rõ nét sự quan tâm, cam kết của Đảng và Nhà nước Việt Nam về đảm bảo an sinh xã hội cho người dân.

Bên cạnh việc chăm lo phát triển an sinh xã hội, Đảng và Nhà nước Việt Nam rất quan tâm tới thúc đẩy bình đẳng giới. Trong thời gian qua, hàng loạt các chính sách quan trọng về bình đẳng được ban hành và triển khai trong thực tế như Luật Bình đẳng giới (2006), Luật về Phòng chống Bạo lực Gia đình (2007), Chiến lược Quốc gia về Bình đẳng giới giai đoạn 2011-2020, Chương trình Quốc gia về Bình đẳng giới giai đoạn 2011-2015… Các chính sách này đã tạo ra khung khổ pháp lý quan trọng cho việc thực hiện bình đẳng giới nói chung và bình đẳng giới trong lĩnh vực an sinh xã hội nói riêng.

Ngoài những nỗ lực của Chính phủ, trong thời gian qua các tổ chức quốc tế, các quốc gia phát triển đã quan tâm hỗ trợ kỹ thuật và tài chính giúp Việt Nam phát triển hệ thống an sinh xã hội quốc gia, hỗ trợ các nhóm yếu thế, phụ nữ và trẻ em gái tham gia và thụ hưởng các chính sách và phúc lợi xã hội. Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi, việc thực hiện an sinh xã hội cho người dân, cho phụ nữ và trẻ em gái trong thời gian qua vẫn còn đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức.

Thứ nhất, nền kinh tế Việt Nam gần đây phải đối mặt với suy giảm tăng trưởng và bất ổn vĩ mô, tác động của biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp... Những yếu tố không thuận lợi nói trên làm phát sinh các hệ lụy kinh tế - xã hội, ảnh hưởng đến đời sống, việc làm của phụ nữ và trẻ em gái, gây thêm áp lực lên hệ thống an sinh xã hội vốn đã nhiều khó khăn.

Thứ hai, Luật Bình đẳng giới mới triển khai từ năm 2007, mặc dù đã phần nào cải thiện nhận thức, hiểu biết của toàn xã hội về bình đẳng giới, tuy chưa thể đảm bảo mục tiêu lồng ghép giới đầy đủ và hiệu quả vào công tác xây dựng và triển khai chính sách trong các lĩnh vực, kể cả an sinh xã hội.

Thứ ba, trong thực tế vẫn còn một số vấn đề giới đang tồn tại trong các lĩnh vực kinh tế, lao động-việc làm, bảo trợ xã hội và dịch vụ xã hội cơ bản, đặc biệt đối với nhóm phụ nữ làm việc trong khu vực kinh tế phi chính thức, phụ nữ di cư, phụ nữ dân tộc thiểu số, phụ nữ nghèo, v.v.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó GS.TS. Nguyễn Thị Lan Hương, Viện trưởng ILSSA nhấn mạnh “Tổ chức thực hiện tốt hệ thống chính sách về an sinh xã hội có ý nghĩa quan trọng trong đảm bảo ổn định xã hội, thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế, xây dựng một xã hội văn minh và hiện đại. Tại Việt Nam, hệ thống chính sách lao động - việc làm và an sinh xã hội đã được hình thành và phát triển từ nhiều thập kỷ, ngày càng nhiều nhóm đối tượng được tham gia và hưởng lợi từ các chính sách này, trong đó có phụ nữ và trẻ em gái.”

Bà Shoko Ishikawa, Trưởng đại diện UN Women tại Việt Nam cho biết: “Mặc dù Việt Nam đã có nhiều thành tựu trong việc xóa bỏ bất bình đẳng giới tuy nhiên định kiến giới và những thách thức về bình đẳng giới vẫn còn tồn tại. Điều này dẫn đến việc phụ nữ bị hạn chế trong việc tham gia vào thị trường lao động. Rất nhiều phụ nữ bị trả công rẻ mạt đặc biệt trong nền kinh tế phi chính thức và thiếu cơ hội được tiếp cận vào hệ thống an sinh xã hội. Do đó, chúng ta phải chắc chắn rằng các chính sách và chương trình về an sinh xã hội có xem xét các yếu tố về giới. Những nhu cầu, mong muốn, trách nhiệm và khác biệt về vai trò giới phải được xem xét kỹ càng khi xây dựng các chương trình và chính sách về an sinh xã hội.”

Tại hội thảo, các đại biểu là các chuyên gia trong nước và quốc tế về lĩnh vực an sinh xã hội, kinh tế và giới đã chia sẻ kinh nghiệm và thông tin trong việc thực hiện các chính sách về an sinh xã hội đối với phụ nữ và trẻ em gái. Những ý kiến đóng góp và khuyến nghị của các đại biểu tại hội thảo, cùng kết quả nghiên cứu trong báo cáo “Đánh giá hệ thống an sinh xã hội đối với phụ nữ và trẻ em gái tại Việt Nam” do ILSSA và UN Women thực hiện năm 2014 sẽ giúp chính phủ Việt Nam cải thiện và phát triển hệ thống chính sách về an sinh xã hội có nhạy cảm giới trong thời gian tới.

THẢO VÂN

 

Liên kết