TỔNG ĐIỀU TRA DÂN SỐ VÀ NHÀ Ở NĂM 2009, CÁC BƯỚC CHUẨN BỊ VÀ KẾ HOẠCH TIẾP THEO

HƯƠNG DŨNG[1]

 

Tổng điều tra dân số và nhà ở sẽ được tiến hành vào thời điểm 0 giờ ngày 01 tháng 4 năm 2009 để thu thập thông tin cơ bản về dân số và nhà ở nhằm: (i) Cung cấp các số liệu cơ bản có chất lượng cao về dân số và nhà ở của các đơn vị hành chính nhỏ nhất và các nhóm dân cư, cung cấp dàn mẫu và cơ sở dữ liệu dân số và nhà ở cho các mục đích nghiên cứu khác nhau (nghiên cứu, phân tích và dự báo dân số và nhà ở trên phạm vi cả nước và  từng địa phương); (ii) Đáp ứng nhu cầu thông tin đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội thời kỳ 2000- 2009 và xây dựng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội thời kỳ 2010-2020 và giám sát việc thực hiện Mục tiêu Thiên niên kỷ của Liên Hợp Quốc mà Chính phủ Việt Nam đã cam kết.

Nội dung Tổng điều tra bao gồm:

1.       Dân số (chia theo giới tính, tuổi, dân tộc, thành thị, nông thôn)

2.       Tình trạng di cư

3.       Trình độ học vấn

4.       Tình trạng khuyết tật

5.       Tình hinh lao động-việc làm

6.       Tình trạng hôn nhân

7.       Mức độ sinh, chết và phát triển

8.       Thực trạng nhà ở

9.       Một số tiện nghi sinh hoạt cơ bản của hộ dân cư

Các nội dung 1, 3 và 8 được điều tra toàn bộ dân số, các nội dung còn lại được điều tra trên phạm vi 15% tổng số dân cả nước.

Để thực hiện tốt công tác chuẩn bị cho cuộc Tổng điều tra này, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 19/2007/CT-TTg ngày 03 tháng 8 năm 2007 về việc chuẩn bị Tổng điều tra dân số và nhà năm 2009. Đến nay, công tác chuẩn bị cho cuộc Tổng điều tra nói trên đã hoàn thành được một số công việc chính như sau:

Xây dựng chiến lược và nội dung Tổng điều tra: Xây dựng chiến lược Tổng điều tra lần này phải đạt các mục tiêu về tính hiệu quả, thiết thực, thu thập thông tin chính xác, rút ngắn hơn nữa thời gian xử lý và cung cấp số liệu, mở rộng nội dung một cách hợp lý nhằm kịp thời đáp ứng các nhu cầu thiết thực của các cấp, các ngành. Để đáp ứng các yêu cầu trên, từ giữa năm 2006, Tổng cục Thống kê (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) đã triển khai công tác thiết kế sơ bộ nội dung điều tra, bắt đầu từ việc nắm nhu cầu thông tin từ cuộc Tổng điều tra này của các bộ, ngành, địa phương và các tổ chức quốc tế; lập kế hoạc tổng thể, xây dựng kế hoạch tuyên truyền và biên soạn tài liệu để triển khai công tác vận động tài trợ cho cuộc Tổng điều tra, chủ trì phối hợp với một số bộ, ngành dự thảo phiếu thu thập thông tin và tài liệu hướng dẫn Tổng điều tra.

Nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ quét (Scanning): Nhằm đẩy nhanh tốc độ xử lý, tổng hợp và cung cấp kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, Tổng cục Thống kê sẽ sử dụng công nghệ quét (Scanning) thay cho nhập thông tin từ phiếu điều tra bằng bàn phím như các cuộc Tổng điều tra trước đây. Công nghệ này đã được thử nghiệm liên tục từ năm 2006 đến nay với các qui mô khác nhau cho một số cuộc điều tra thường xuyên của Tổng cục. Qua kết quả thử nghiệm có thể khẳng định sử dụng được công nghệ quét trong Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009.

Tiến hành điều tra thí điểm: Hai cuộc điều tra thí điểm với qui mô nhỏ đã được tiến hành trong quí 2 và quí 3 năm 2007 nhằm thử nghiệm các phiếu thu thập thông tin và tính toán sơ bộ các định mức điều tra. Cuộc điều tra thí điểm với qui mô lớn đã được tiến hành trong 02 tháng cuối năm 2007 ở 04 tỉnh, thành phố nhằm thử nghiệm tất cả các công đoạn cơ bản của Tổng điều tra, như: vẽ sơ đồ và lập bảng kê địa bàn điều tra, tập huấn nghiệp vụ, điều tra và giám sát tại thực địa, xác định chính thức các định mức điều tra, kiểm tra và ghi mã số phiếu điều tra, xử lý và tổng hợp kết quả, viết báo cáo và tổ chức hội thảo đánh giá kết quả điều tra thí điểm, hoàn thiện phiếu và tài liệu hướng dẫn Tổng điều tra.      

Công tác hậu cần và dự toán kinh phí: Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009 sẽ huy động khá lớn nhân lực, vật lực và kinh phí. Các nguồn lực này cũng đã hoàn thành khâu dự toán chi tiết và cụ thể cả về nội dung, định mức cũng như nguồn cung cấp. Kinh phí tổng điều tra chủ yếu từ ngân sách trung ương và một phần rất nhỏ từ hỗ trợ của các tổ chức quốc tế.

Kế hoạch triển khai tiếp theo: Quá trình Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009 sẽ tiếp tục thực hiện ba bước chính sau:

Chuẩn bị gồm 06 công việc chính: (i) Thành lập Ban chỉ đạo và Văn phòng giúp việc Ban chỉ đạo tổng điều tra dân số và nhà ở các cấp (tháng 7/2008); (ii) Tổ chức điều tra tổng duyệt (Quí 3/2008); (iii) Phân định ranh giới hành chính giữa các xã/phường/thị trấn, huyện/quận/thị xã/thành phố trực thuộc tỉnh, tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương (Tháng 9, 10/2008); (iv) Phân định địa bàn điều tra, vẽ sơ đồ và lập bảng kê số nhà, số hộ, số người trong từng hộ của địa bàn điều tra (Tháng 11,12/2008; (v) Tuyển chọn điều tra viên và tổ trưởng điều tra (Tháng 11/2008); (vi) Tập huấn nghiệp vụ điều tra (Tháng 10/2008: tập huấn vẽ sơ đồ, lập bảng kê số hộ, số người; Từ 12/2008 đến 3/2009: tập huấn phỏng vấn, ghi phiếu và tổng hợp kết quả sơ bộ; (vii) Tổ chức tuyên truyền sâu rộng trong nhân dân (Tháng 3, 4/2009), Tháng 5, 6/2009 tập huấn công tác kiểm tra phiếu, ghi mã số, xử lý số liệu).

Thu thập thông tin, tổng hợp sơ bộ và phúc tra, gồm 02 công việc chính: (i) Công tác điều tra sẽ được tiến hành đồng loạt ở tất cả các địa phương từ 7 giờ sáng ngày 01/4/2009 và kết thúc chậm nhất vào ngày 20/4/2009 (20 ngày); (ii) Công tác phúc tra sẽ được tiến hành từ ngày 05/5 đến ngày 25/5/2009.

Tổng hợp và công bố số liệu, gồm 02 công việc chính: (i) Tổng hợp số liệu sẽ hoàn thành vào Tháng 10/2009 (đối với phiếu điều tra mẫu) và Tháng 3/2010 (đối với phiếu điều tra toàn bộ; (ii) Công bố số liệu điều tra: Kết quả sơ bộ công bố vào Tháng 7/2009; công bố kết quả điều tra mẫu vào Quí 4/2009; công bố kết quả điều tra toàn bộ vào Quí 3/2010. 

Tổng điều tra dân số và nhà ở là một trong 3 cuộc tổng điều tra lớn được tiến hành định kỳ 10 năm một lần và được tiến hành trên phạm vi cả nước với khối lượng công việc khá lớn và phức tạp, liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành và toàn thể nhân dân. Đây được coi là nhiệm vụ trọng tâm của toàn dân và toàn quân của tất cả các cấp, các ngành./.



[1] Vin Khoa hc Thng kê