CÔNG TÁC TRUYỀN THÔNG, GIÁO DỤC VỀ DÂN SỐ - KẾ HOẠCH HÓA GIA ĐÌNH 6 THÁNG ĐẦU NĂM 2008

 

I - Đánh giá tình hình thực hiện 6 tháng đầu năm 2008

1. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý

Thực hiện sự chỉ đạo của trung ương, các tỉnh vừa đồng thời chuẩn bị thực hiện việc giải thể, bàn giao chức năng nhiệm vụ, tổ chức, tài sản, phương tiện sang các đơn vị mới, vừa thực hiện công tác giao chỉ tiêu kế hoạch, hướng dẫn cơ sở triển khai các hoạt động, đặc biệt là tổ chức triển khai chiến dịch tăng cường tuyên truyền, vận động lồng ghép dịch vụ chăm sóc sức khoẻ sinh sản/KHHGĐ đến vùng đông dân có mức sinh cao, vùng khó khăn (sau đây gọi tắt là Chiến dịch truyền thông) đợt I năm 2008.

Để thực hiện các hoạt động, các tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn cơ sở, các văn bản tập trung vào công tác giao chỉ tiêu kế hoạch, phân bổ kinh phí, hướng dẫn thực hiện các hoạt động truyền thông. Ngoài việc trực tiếp ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn, một số tỉnh còn tham mưu với UBND tỉnh ban hành chỉ thị, văn bản chỉ đạo về công tác DS-KHHGĐ (điển hình như Hà Tây, Quảng Trị, Cà Mau, Lạng Sơn, Phú Yên);

Cùng với hệ thống văn bản chỉ đạo, các tỉnh đã gấp rút kiện toàn tổ chức bộ máy làm công tác DS-KHHGĐ, tham mưu UBND tỉnh thành lập Chi cục DS-KHHGĐ tại tỉnh và các Trung tâm DS-KHHGĐ tại các huyện. Một số tỉnh đã làm rất tốt công tác hướng dẫn, phối hợp với cấp uỷ, chính quyền các huyện, đặc biệt là phòng Nội vụ, phòng Y tế vận động giữ lại được gần như toàn bộ lãnh đạo Uỷ ban Dân số, Gia đình và Trẻ em trước đây (tỉnh Hà Tây đã bổ nhiệm được 26/28 lãnh đạo Trung tâm DS-KHHGĐ nguyên là lãnh đạo Uỷ ban DSGĐTE).

Tuy nhiên, đội ngũ cán bộ làm công tác truyền thông cấp tỉnh, cấp huyện sau khi giải thể Uỷ ban Dân số, Gia đình và Trẻ em tỉnh, huyện đều rất thiếu và hầu hết chưa qua đào tạo về công tác truyền thông. Có tỉnh, Chi cục DS-KHHGĐ chỉ có duy nhất 01 lãnh đạo trực tiếp làm công tác truyền thông trước đây chuyển sang. Hầu hết các huyện không bố trí được cán bộ có kinh nghiệm với công tác truyền thông dân số phụ trách công tác truyền thông. Với cấp xã, đội ngũ cán bộ chuyên trách, cộng tác viên cũng bị ảnh hưởng nhiều sau giải thể, bố trí lại theo các tiêu chuẩn mới. Các hoạt động triển khai chậm, kém hiệu quả còn do công tác giải ngân  của các tỉnh rất yếu, đa số các hoạt động không triển khai được vì lý do không giải ngân được kinh phí; một số hoạt động đã được triển khai nhưng cũng còn nợ đọng kinh phí. Cũng do tổ chức bộ máy cấp tỉnh, huyện bị giải thể đang trong quá trình kiện toàn, so với năm 2007, công tác kiểm tra, giám sát, thực hiện chế độ thông tin, báo cáo của các tỉnh rất thiếu và chậm hơn rất nhiều. Chỉ có một số ít tỉnh báo cáo tương đối đầy đủ như An Giang, Lào Cai, Đồng Nai, Nghệ An, Ninh Thuận, Quảng Ninh. Có tới 12 tỉnh, Trung ương chưa nhận được bất cứ văn bản nào về công tác truyền thông, giáo dục.

Đến ngày 20/7/2008, Tổng cục Dân số - KHHGĐ đã nhận được 124 văn bản các loại về công tác truyền thông của 52 tỉnh, cụ thể: 12 văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh; 23 kế hoạch năm 2008; 02 báo cáo quý I/2008; 05 báo cáo 6 tháng; 45 văn bản triển khai kỷ niệm Ngày Dân số thế giới 11/7; 20 văn bản triển khai Tháng hành động DS-KHHGĐ năm 2008... 

2. Công tác truyền thông, giáo dục

Ngay từ đầu năm, Trung ương đã có chỉ đạo địa phương tập trung triển khai Chiến dịch truyền thông đợt I năm 2008. Tuy nhiên chiến dịch truyền thông đã không đạt kế hoạch cả về địa bàn triển khai và các gói dịch vụ. Nguyên nhân là do các hoạt động truyền thông bề nổi, tư vấn trực tiếp cho các đối tượng yếu, trong khi đó đội ngũ cán bộ làm công tác DS-KHHGĐ không yên tâm công tác; kinh phí chi trả cho các hoạt động không kịp thời; việc chỉ đạo, hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra của tỉnh, huyện không sâu sát. Bắt đầu từ tháng 6, các hoạt động truyền thông đã được các tỉnh triển khai đồng bộ, tích cực hơn, nhưng hầu hết cũng chỉ tập trung vào các hoạt động kỷ niệm Ngày Dân số thế giới 11/7 và Tháng hành động DS-KHHGĐ năm 2008.

Tháng hành động DS-KHHGĐ với 3 nhóm nội dung chính đã thật sự là giải pháp hữu hiệu giúp đẩy mạnh công tác DS-KHHGĐ trong tình hình hiện nay, đặc biệt là nội dung kiện toàn tổ chức bộ máy làm công tác DS-KHHGĐ các cấp, đã nhận được sự hưởng ứng và triển khai tích cực từ các địa phương. Một số tỉnh mà trực tiếp là UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch Tháng hành động (Nghệ An, An Giang, TP Hồ Chí Minh) hoặc văn bản hướng dẫn (Gia Lai, Quảng Ngãi, TP Hà Nội, Vĩnh Long). Các tỉnh đã không báo cáo kịp thời việc tổ chức triển khai về Tổng cục. Hiện tại Tổng cục mới nhận được văn bản chỉ đạo của 45 tỉnh về kỷ niệm Ngày dân số thế giới 11/7; 12 kế hoạch, 08 văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của 15 tỉnh về Tháng hành động DS-KHHGĐ. Đây thật sự là khó khăn lớn cho công tác tổng hợp, nhận xét và đánh giá của Trung ương.

II – Định hướng 6 tháng cuối năm 2008:

Các tỉnh cần rà soát và đẩy nhanh tiến độ triển khai các hoạt động truyền thông, vận động năm 2008 từ tỉnh xuống xã theo kế hoạch và hướng dẫn thực hiện công tác truyền thông giáo dục đã được phê duyệt từ đầu năm, đồng thời đề xuất kế hoạch thực hiện công tác truyền thông, vận động năm 2009. Sau đây là một số định hướng chính:

1. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý :

Kiện toàn tổ chức bộ máy và tập huấn nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác truyền thông, vận động từ tỉnh xuống cơ sở. Tại tỉnh có phòng Truyền thông, tại huyện có cán bộ chuyên theo dõi công tác truyền thông, tại xã có cán bộ chuyên trách, cộng tác viên thôn, bản, tất cả đội ngũ này phải được tập huấn kiến thức và kỹ năng truyền thông vận động về DS/KHHGĐ, đồng thời nắm được thực trạng và những giải pháp cấp bách đối với công tác DS-KHHGĐ trong tình hình hiện nay.

Quản lý, sử dụng và giải ngân đúng mục đích, đúng đối tượng, đảm bảo tiến độ nguồn kinh phí dự án truyền thông giáo dục chuyển đổi hành vi về DS/SKSS/KHHGĐ. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát các hoạt động tuyên truyền, vận động từ tỉnh xuống xã và thực hiện nghiêm túc chế độ thông tin, báo cáo theo quy định của Trung ương và địa phương.

Với báo cáo kết quả công tác truyền thông, giáo dục 9 tháng và cả năm 2008, đề nghị các tỉnh tạm thời thực hiện theo đề cương đã hướng dẫn. Kết thúc năm 2008, trên cơ sở kết quả thực tế, nội dung kế hoạch năm 2009 và ý kiến tham gia của các tỉnh, trung ương sẽ đánh giá, nghiên cứu và thiết kế lại mẫu báo cáo truyền thông cho năm 2009.

2. Các hoạt động tuyên truyền vận động

Tiếp tục tham mưu cấp uỷ, Chính quyền ban hành và tổ chức tuyên truyền, phổ biến các văn bản chỉ đạo và các chính sách của địa phương về công tác DS-KHHGĐ. Triển khai và tuyên truyền kết quả Tháng hành động DS-KHHGĐ năm 2008, sơ kết 3 năm thực hiện Nghị quyết 47 của Bộ chính trị, các hoạt động hưởng ứng Ngày Dân số Việt Nam 26/12.

3. Các hoạt động truyền thông chuyển đổi hành vi

Các tỉnh cần xác định rõ các địa bàn trọng điểm, đối tượng ưu tiên trong công tác truyền thông theo định hướng công tác truyền thông của Trung ương. Việc xác định địa bàn trọng điểm và đối tượng ưu tiên cũng cần được tiến hành tới cấp huyện, cấp xã, thôn, bản (tỉnh chọn các huyện trọng điểm; huyện chọn các xã trọng điểm; xã chọn các thôn trọng điểm).

Tăng cường truyền thông đại chúng, truyền thông qua các ban ngành, đoàn thể, truyền thông qua văn nghệ dân gian, truyền thông trực tiếp tới các đối tượng. Nghiêm túc kiểm điểm, rút kinh nghiệm trong việc triển khai chiến dịch truyền thông đợt I, tập trung chỉ đạo và nguồn lực cho chiến dịch truyền thông đợt II/2008, đặc biệt là các hoạt động truyền thông bề nổi, tư vấn, vận động trực tiếp cho các đối tượng tại gia đình, cụm dân cư cả trước, trong và sau chiến dịch.

Tổng cục DS-KHHGĐ thông báo tóm tắt tình hình thực hiện công tác truyền thông, giáo dục của các tỉnh trong 6 tháng đầu năm và định hướng hoạt động trong 6 tháng cuối năm 2008 để các tỉnh biết, triển khai thực hiện.

Nguồn: Thông báo của Vụ TTGD